سوال اول: خود ارجاعی چیست؟

پاسخ: خود ارجاعی یا سلف سایتیشن به حالتی گفته می شود که نویسنده یک داکیومنت به داکیومنت های قبلی خود ارجاع بدهد.

سوال دوم: آیا خود ارجاعی امری نکوهیده است؟

پاسخ: خیر. این کار در ذاتش کاری اشتباه نیست. ولی اگر نویسنده بدون رعایت قواعد خود ارجاعی اینکار را انجام دهد امری است که باعث اختلال در علم سنجی می شود.

سوال سوم: درچه مواردی خود ارجاعی امری اشتباه است؟

پاسخ: درهرموردی که نویسنده فقط با هدف personal gratification به این کار مبادرت ورزد. مثلا فردی را درنظر بگیرید که ده عنوان مقاله نوشته باشد که درتمام این مقالات به بقیه ده مقاله دیگر ارجاع داده باشد با هدف اینکه H Index خودش را برابر با عدد ۱۰ کرده باشد.

سوال چهارم: آیا خود ارجاعی فقط مختص نویسندگان است؟

پاسخ: خیر. مجلاتی که نویسندگان را تشویق به ارجاع به مقالات قبلا منتشر شده در همان مجله می کنند هم برایشان سلف سایتیشن تعریف شده است. داستان تا بدانجارسیده است که برخی مجلات وقتی کامنتهای داوری را به نویسنده یک مقاله در مرحله قبل از پذیرش مقاله اش ارسال می کنند بصورت رسمی درکامنتها از ایشان درخواست می کنند که درفلان پاراگراف به فلان مقاله که قبلا در همان مجله منتشر شده است ارجاع بدهد به این پدیده Coercive self citation گفته می شود. هدف این مجلات ارتقاَء Impact Factor مجله است و از آنجایی که self citation در ایمپکت فاکتور خام مجله نمایان نیست و معمولا آن چیزی که در ویترین مجله به نمایش گذاشته می شود همین ایمپکت فاکتور خام است بنابراین برخی از مجلات از درنظر گرفتن این سیاستها خجالت نمی کشند. خلاصه اینکه ایمپکت فاکتور و آی اس آی الان به یک بساط و دکانی تبدیل شده است که برای توصیف تمام زوایای آن و خدشه ای که به تولید علم وارد می کند نیاز به نگارش یک کتاب است.

سوال پنجم: آیا ارجاع به مقالات قبلی خودمان در زمانی که مقاله مروری می نویسیم لازم است؟

پاسخ: معمولا چنین است. دراغلب موارد که یک سردبیر و یا یک Associate Editor یک مجله به شما بعنوان یک نویسنده نامه ای می نویسد و ازشما درخواست می کند که مقاله ای مروری برایشان نگارش بکنید از شما می خواهد که به مقالات قبلی خودتان که حاوی نتایج پژوهش های Original شما است در این مقاله مروری ارجاع بدهید. اصولا بعنوان یک قانون روتین، هیچ نویسنده ای بدون آنکه قبلا چندین مقاله اوریجینال چشمگیر در زمینه مورد علاقه مجله نداشته باشد از سوی سردبیر مجله دعوت به نگارش مقاله مروری نمی شود.

سوال ششم: درچه مواردی ارجاع به خود کاری درست است؟

پاسخ: درصورتی که به مقاله قبلی خود ارجاع میدهید و مطمئن هستید که مقاله دیگری با همان یافته های اوریجینال و مشخصات سوشیو دموگرافیک وجود ندارد که به آن ارجاع بدهید اینکار نه تنها نکوهیده نیست بلکه همانند ارجاع به سایر مقالات امری لازم است و به بیان موضوع و پرابلم و یافته های قبلی دانش در این فیلد کمک می کند. بنابراین در این مورد هیچ فرقی بین ارجاع به خود و ارجاع به دیگران نیست و این ارجاعات باید انجام شود.  علاوه بر آن درصورتی که مقاله شما از نوع مقالات مروری است معمولا وضعیت به گونه ای است که ارجاع به خود غیر قابل اجتناب است.

سوال هفتم: آیا استفاده از نتایج پژوهش قبلی مان در مقاله فعلی سرقت ادبی بحساب نمی آید؟

پاسخ: خیر. منتهی معمولا نویسندگان آنطور که در زمان ارجاع به یافته های دیگران وسواس به خرج می دهند که مرتکب سرقت ادبی نشوند بهنگام ارجاع به مقالات قبلی خودشان چنین وسواسی را بخرج نداده و سهوا دچار Auto plagiarism یا سرقت ادبی از خود می شوند. دراینجا هم همانند سایر موارد باید از تکنیکهای معمول پرهیز از پلاجیاریزم نظیر Paraphrasing و نیز Summarizing استفاده شود. با توجه به اینکه نویسنده سوال اوریجینال درزمینه نحوه چک کردن مقاله از نظر سرقت ادبی سوال کرده اند دراین مورد چندین نرم افزار و سیستم تحت وب وجوددارد که قابل استفاده است و در وب سایتم چک می کنم که اگر در بخش اخلاق پژوهش و انتشار دراین زمینه مطلبی منتشر نکرده باشم در آینده مطلبی دراین زمینه منتشر خواهم کرد. برخی از این نرم افزارها رایگان و برخی با هزینه گران و فقط درصورتی که یک سازمان متمول نظیر یک دانشگاه امکان پرداخت هزینه عضویت سالانه را بدهد میتواند برای اعضای هیئت علمی خود و یا دانشجویان امکان دسترسی به آن را فراهم کند و برخی نیز گزینه های دسترسی محدود و بویژه مخصوص دانشجویان و با هزینه بسیار ناچیز ولی امکانات چشمگیر را دراختیار می گذارند.