برای نگارش بخش Conclusion می توان از ساختار ساده و روان زیر استفاده کرد. این بخش از یک پاراگراف تشکیل شده است که معمولا حاوی حدود ۵ جمله می باشد. جملات این بخش باید حتی المقدور کوتاه باشد ( تنهاجایی از مقاله که مجاز به کاربرد جملات طولانی هستیم بخش Discussions است)، و هریک از این جملات باید دقیقا در ساختاری که درزیر ارائه میکنم قابل تعریف باشد.

 

یک: جمله شروع کننده:

جمله اول می تواند به هدف کلی پژوهش اشاره کند ولی گاهی بسته به نوع مقاله مخصوصا اگر مقاله از نوع Case Report  و یا Review Article باشد ممکن است نگارش همین جمله متفاوت از زمانی باشد که مقاله شما یک مقاله Original بوده است.

این جمله در یک مقاله اوریجینال میتواند بصورت زیر شروع بشود:

 

The purpose of the current study was to determine ……

The aim of this project was to assess/ to evaluate/ to design/ to determine…..

 

ممکن است در بخش کانکلوژن یک مقاله مروری از استفاده از جمله فوق صرف نظر کنیم که این هم بستگی به نوع مقاله مروری دارد.

یکی دیگر از Version های اولین جمله می تواند بصورت اشاره به محتوای پژوهش باشد نه به هدف پژوهش. درچنین مواردی می توان جمله اول را با یکی از شروع کننده های زیر شروع کرد:

 

This article has argued that…

This paper has given an account of and the reasons for….

This paper has explained the…..

 

دو: جمله دوم:

جمله دوم در کانکلوژن ( که گاهی ممکن است درصورت حذف جمله فوق الذکر به جمله اول تبدیل شود) جمله ای است که در آن به چکیده ای از مجموعه نتیجه گیری های پژوهش می پردازید. این جمله معمولا با یکی از کلمات و اصطلاحات زیر شروع می شود:

 

Our findings suggest that…

This study showed that…

The main conclusion to be drawn from this study was….

 

درصورتی که همانطور که قبلا گفتم این جمله قرار باشد جمله اول بخش کانکلوژن ما باشد، میتوانیم این جمله را بصورت زیر شروع کنیم:

In sum,….

In summary,…

 

سه : جملات میانی:

درجملات میانی باید به خلاصه ای از یافته های مهم پژوهش اشاره شود. این بخش میتواند یک یا دو یا حد اکثر سه جمله کوتاه باشد. جملات این بخش میتواند بصورت زیر شروع شود:

 

The following conclusions can be drawn from the present study:….

The First major finding was that ……..

The second major finding was that ……..

The most obvious finding to emerge from this study was that ……

 

چهار: جمله ما قبل انتهایی:

در اینجا به Gap in Knowledge که پژوهشگر بعد از انجام این پژوهش متوجه حضور این Gap شده است اشاره می شود. توجه شود که در بخش Introduction از مقاله نیز ما بخشی از جملات را به Gap in Knowledge اختصاص می دهیم ولی آن گپ که در اینتروداکشن به آن اشاره می شود گپی است که پژوهشگر قبل از اینکه پژوهش خود را انجام دهد به آن اشاره می کند و اصلا به آن به این دلیل اشاره کرده است که آن را یک دلیل  منطقی برای انجام پژوهش خود قرار داده است. منتهی وقتی که پژوهش حال حاضر به انتها می رسد، پژوهشگر توانسته بخشی یا تمام آن گپ را که در علم وجود داشته است پر کند. دراینجا و بعد از انجام پژوهش جاری، بروز سه حالت محتمل است:

حالت اول این است که پژوهش فعلی توانسته است Gap  موجود در علم را که قبلا در بخش اینتروداکشن مقاله به آن اشاره کرده است کاملا Fill بکند. حالت دوم نیز این است که پژوهش فعلی فقط بخشی از Gap را توانسته است پر بکند. و حالت سوم نیز این است که پژوهش فعلی اصلا نتوانسته است گپ مربوطه را پر کند.

درصورتی که پژوهش فعلی توانسته باشد گپ موجود در علم را پر نماید، پژوهشگر به احتمال زیاد حالا به نقطه ای بالاتر رسیده است و از آنجا قادر است یک سری گپ های جدید را که قبلا با علم موجود قابل دید نبود مشاهده نماید چراکه حالا دیدگاه بالاتری نسبت به موضوع پیدا کرده است. در اینجا پژوهشگر اقدام به اعلام این گپ جدید در علم می کند.

درصورتی که نتوانسته است تمام گپ قبلی را پر کند و یا اصلا هیچ بخشی از گپ را پر نکرده باشد، دراینصورت پژوهشگر باید اینجا اشاره بکند که درست است که فلان نتیجه را بدست آوردیم ولی هنوزفلان سوال بی پاسخ مانده است و یا اصلا ما از این روش به پاسخ سوال خود نرسیدیم.

توجه شود این گپ در نحوه نگارش بخش انتهایی کانکلوژن که درادامه خواهم گفت نقش دارد.

 

پنج: بخش انتهایی کانکلوژن:

حاصل بخش چهارم از کانکلوژن این است که پژوهشگر یک Gap in Knowledge را در ذهن خود دارد. این گپ می تواند یک گپ جدیدا درک شده باشد ( حالت اول از سه حالت ذکر شده در بخش چهار) و یا بخشی یا تمام گپ های اشاره شده در بخش اینتروداکشن همین پژوهش جاری باشد ( حالت دوم و سوم از سه حالت ذکر شده در بخش چهار). نتیجه هر چه باشد، بخش انتهایی کانکلوژن یکی است. یعنی اینکه ماحصل بخش چهارم این است که بالاخره پژوهشگر یک Gap در علم را در ذهن خود دارد.

در بخش انتهایی کانکلوژن، پژوهشگر می تواند اقدام به ارائه Hypothesis یا هایپوتز های جدید بکند و با این کار مسیر آینده پژوهش در این علم را معرفی نماید. این مسیر آینده پژوهش میتواند مسیری برای پر کردن گپ جدیدی باشد که ماحصل پژوهش فعلی است و یا مسیری جدید برای حل مسائلی باشد که این پژوهش نتوانسته است پاسخ آنها را بیابد. دراین بخش حتی پژوهشگر می تواند به Research Design پژوهش های آتی نیز اشاره بکند. بخش آخر کانکلوژن معمولا یک یا دو جمله است. بکاربردن یک جمله طولانی دراین بخش بلامانع است. دراین بخش پژوهشگر میتواند مثلا بگوید که انجام یک مطالعه Cohort یا Experimental بر روی فلان جامعه از سابجکت ها با فلان مشخصات می تواند مسیر خوبی از پژوهش های آتی باشد.

توجه بشود که در اعلام هایپوتزهای جدید و اعلام مسیر جدید پژوهش در این فیلد باید مراقب Conflict of Interest هایی که متعاقب آن ممکن است ایجاد بشود بود. اگر هایپوتزهای جدیدخیلی مهم است و ممکن است رقبا زودتر از ما به تست کردن آن هایپوتزها بپردازند بهتر است این بخش از کانکلوژن با سیاست مناسبی نگارش بشود که همه جوانب را درنظر داشته باشد. بعبارتی جمله نهایی بخش کانکلوژن یک شمشیر دو لبه است. از یک طرف بسیار به اهمیت پژوهش فعلی و به اعتبار آن می افزاید چرا که به خواننده ( و قبل از آن به سردبیر مجله و داوران مجله ای که قرار است این مقاله را پذیرش و منتشر بکنند) تفهیم می نماید که این پژوهش یک پژوهش خیلی مهم بوده و یافته های آن هم خیلی مهم بوده که حتی توانسته مسیر آتی پژوهش دراین فیلد را فراروی سایر پژوهشگران قرار دهد و به عبارت دیگر منتهی به تولید و توسعله یا Develop کردن هایپوتز های جدید و مهمی بشود. و از طرف دیگر، احتمال اینکه سردبیر، داوران مجله و یا خوانندگان مقاله زودتر از نویسنده مقاله اقدام به انجام پژوهشهای تکمیلی بکنند و این مسیر حاوی نگرانی هایی بابت Conflict of Interest باشد نیز وجود خواهد داشت. هرچند که طبق استانداردها و قوانین کمیته هایی نظیر COPE  و WAME که ازاستاندارد سازهای Publication Ethics  هستند داوران و دبیران مجلات ملزم به امانتداری مقالات قبل از انتشار آنها هستند ولی احتمال بروز خطا همیشه وجود دارد.

جملات این بخش از کانکلوژن میتواند به یکی از روش های زیر شروع بشود:

 

Further work needs to be done to establish whether ……

Further experimental investigations are needed to estimate ……

More broadly, research is also needed to determine …..

It is suggested that the association of these factors is investigated in future studies.

Further research might explore/investigate ……

Further research in this field/regarding the role of X would be of great help in …….

Further investigation and experimentation into X is strongly recommended.

 

توجه:

اخیرا مشاهده کرده ام که بعضی از اساتید در تهیه برنامه های کارگاه های روش تحقیق و مقاله نویسی و انتشار که برای دانشجویان و اساتید دیگر برگزار می کنند از متن و یا عینا از تیترهای مطالبی که انحصارا اینجانب منتشر در وب سایتم منتشر کرده ام و درجایی دیگر دراینترنت قابل جستجو نیست استفاده می کنند. آخرین نمونه آن یک کارگاه آموزشی در کشور مالزی بود که از ذکر دقیق مورد پرهیز می کنم.

دوستان عزیز و اساتید گرانمایه ای که خود به برگزاری کارگاه اخلاق پژوهش و اخلاق انتشار و مقاله نویسی اقدام می کنند شایسته است که خود نیز به آن پایبند بوده و درصورتی که از محتوای مطالب اینجانب در تهیه عناوین و محتوای کارگاه های آموزشی خود استفاده می نمایند حتما به رفرنس آن بصورت ( وب سایت رسمی دکتر مهرداد جلالیان ) و بازذکر دقیق آدرس وب سایت اینجانب اشاره نمایند.