سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: پنجمین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک کشور

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

بابک امین نژاد – استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، گروه مهندسی عمران، رودهن،
مجتبی صانعی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری کشور
سیدرضا صباغ یزدی – عضو هیات علمی دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی
موسی امین نژاد – کارشناس ارشد سازمان مدیریت منابع آب ایران

چکیده:

فرسایش دیواره رودخانهها باعث بروز خسارات زیادی در زمینهای اطراف رودخانه و سازهها شده و به این ترتیب ازپتانسیل زمینهای قابل استفاده اطراف رودخانهها میکاهد. اگر جنس مصالح دیوارهها ریزدانه غیرچسبنده باشد در اثربرخورد امواج با دیوارهها فرسایش سطحی به وقوع میپیوندد. در حالتی که مصالح دیوارهها انواعی از مصالح فوق باشند بالا آمدن سطح آب زیرزمینی و زهکشی آب از دیوارهها به سمت رودخانه، ذرات ریز را شسته، باعث ریزش ذراتدرشت بالایی میشود . یکی از راهحلهای متداول جهت جلوگیری از فرسایش دیوارهها تثبیت سواحل به روش غیرمستقیم است. در روش غیرمستقیم، تثبیت سواحل توسط احداث سازههای عرضی یا آبشکن که اپی نامیده می-شود در طول ساحل فرسایشپذیر انجام میگیرد. در این روش یک سری آبشکن به طور متوالی و عمود بر مسیر جریان رودخانه ساخته میشوند. سرعت آب هنگام برخورد با اپیها کم شده و جریان پس از چرخش به آبشکن بعدی برخورد میکند و بدینوسیله نیروی فرسایش آب مستهلک میشود از طرفی به علت کم شدن سرعت آب، رسوبات حلشده توسط رودخانه بین هر جفت از اپیها ته نشین شده و به مرور زمان فواصل بین اپیها با این رسوبات پر میشود. بر اساس مشاهدات میتوان گفت که: با ایجاد آب شکن در رودخانه یک مقطع تنگشدگی ایجاد می شود، که بررسی اینموضوع به هیدرولیک جریان در مقاطع تنگشده برمی گردد. استفاده از آب شکن باعث دور شدن جریان از کناره رودخانه می شود. بیشترین عمق آب شستگی همواره متعلق به آب شکن اول بود و آب شکن دوم بعد از اولین آب شکن دارای بیشترین آب شستگی بود.