سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: همایش بین المللی خلیج فارس

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

حمید برقی – عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان
یوسف قنبری –

چکیده:

از دیدگاه ژئوپلتیک، منطقه خلیج فارس از جمله مناطقی است که به دلیل وابستگی جهان به ذخایر و ثروتهای آن وبرخورداری از نقش استراتژیک در تحولات جهانی دارای اهمیت زیادی است . منطقه خلیج فارس باداشتن ۲۳۰ هزار کیلومتر مربع مساحت، ۶۷۹ میلیارد شبکه نفت ( ۶۶ درصد از ذخایر نفتی جهان) و ۱۹۱۸ تریلیون فوت مکعب ذخیره مکعب ذخیره گازی ( ۳۵ درصد مورد ذخایر گاز طبیعی جهان ) را در خود جای داده است . از سوی دیگر حدود دو سوم نفت مورد نیاز ژاپن و بخش قا بل توجهی از نیازهای نفتی آمریکا از این منطقه تامین میگردد. لذا این منطقه برای امریکا و متحدانش جهت به راه انداختن چرخ واحدهای صنعتی خود اهمیت بسیار زیادی دارد . حملات عراق به کشورهای ایران و کویت، اشغال عراق توسط امریکا در کنار فضا سازی تبلیغاتی سیاسی کنو نی و استراتژی نظامی جدید امریکا در منطقه، این دیدگاه را تقویت می کند که احتمال بروز مناقشات و تنشهای سیاسی نظامی در منطقه نه تنها از بین نرفته بلکه همچنان به قوت خود باقی است. بر اساس این سابقه تاریخی و در شرایطی که شاهد گسترش ناتو به سوی شرق و آلوده شدن فضای امنیتی منطقه خلیج فارس و با حضور نیروهای بیگانه می باشیم، عدم همکاری کشورهای اسلامی منطقه برای دستیابی به یک فرمول صلح جویانه امنیتی، بخودی خود چالش امنیتی و استراتژیک برای منطقه را به دنبال خواهد داشت . لذا در این مقاله به بررسی ژئوپلتیک خلیج فارس، مو انع و چالش های شکل گیری همکاریهای منطقه ای خلیج فارس به دلیل عدم توازن قدرت نظامی کشورهای حوزه خلیج فارس، ناهماهنگی ساختاری، وجود دیدگاههای متفاوت نسبت به امنیت و دشمن مشترک، اختلافات سیاسی و تاریخی و مخالفت قدرتهای بزرگ با تشکیل نظام پایدار با تکیه بر عناص ر، مؤلفه ها و عوامل بومی، بنیاد گرایی و اسلام گرایی و اسلام گرایی سیاسی در منطقه و … پرداخته میشود. در پایان مقاله با توجه به موارد مطروحه، پیشنهادهایی برای نزدیکی هر چه بیشتر کشورهای منطقه خلیج فارس در جهت دستیابی به ترتیبات امنیتی شایسته ارائه خواهد شد.