سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین همایش ملی زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

سلمه فخاری – کارشناس حفاظت منابع آب منطقه ای فارس -کارشناسی ارشد تکتونیک
محمدمهدی خطیب – دانشیار گروه زمین شناسی دانشگاه بیرجند

چکیده:

گسلهای تراستی فعال معمولاً به سطح زمین نمیرسند و پنهان می باشند. با توجه به اینکه این گسلها از عوامل اصلی ایجاد زمین لرزه ها می باشند شناسایی آنها از اهمیت خاصی است. بررسی زمین لرزه های رخداده ناشی از گسلهای معکوس نشان می دهد که با نواحی تغییر شکل یافته کواترنر همخوانی داشته اند. از اینرو باتوجه به اینکه لغزش در این گسلهای پنهان با ایجاد تاقدیس در چند کیلومتر بالای پوسته همراه میباشد با بررسی زمین شناسی و ژئومورفولوژی لایه های کواترنر می توان گسلهای پنهان و در نهایت مناطق پر خطر لرزه خیز را شناسایی کرد منطقه مورد مطالعه درشمال بیرجند با مختصاتE59○ ۹′-E59○ ۳۴, N32○ ۴۱′ –N32○۵۵شامل تپه هایی از جنس کنگلومرا، توف، مارن و مارن توفی می باشد. وجود پرتگاه گسلی در هر دو دامنه شمالی و جنوبی نشانگر وجود دو تراست با شیب مخالف شمالی وجنوبی می باشد.در بررسی های صحرایی چین نامتقارنی با زاویه انحراف شمالی بدست آمد که توسط گسل بجد به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم شده است. در قسمت شرقی این چین، تنها یال شمالی باقیمانده و اثری از یال جنوبی دیده نمی شود. در این قسمت برش گسلی رخنمون یافته اند که نشانگر رسیدن گسل به سطح می باشد. مقاطع توپوگرافی رسم شده در برنامه ER Mapper نشانگر اختلاف ارتفاع در محل تبدیل تپه ها به دشت می باشد که به دلیل حرکت و برخاستگی فرا دیواره می باشد. زاویه انحراف شمالی و تفاوت ارتفاع در طول مقطع چین نشان دهنده شیب به سمت شمال در گسل اصلی(مربوط به دامنه جنوبی) می باشند. فعالیت و رشد گسل از شرق به غرب کاهش می یابد به همین دلیل برخلاف بخش شرقی مورفولوژی چین در بخش غربی حفظ گردیده و اثری از گسل در سطح زمین مشاهده نمی شود