پرورش باید آرام آرام ، به تدریج و در بسترزندگی صورت پذیرد.

تبیین هستی چه از نقطه نظر علمی و چه از منظر فلسفی ، نشان می دهد که ناموس الهی آفرینش ، نظام مند بودن هستی است . به فرموده امام علی (ع ) ” القدرنظام التوحید “، سامان گیری و سازمان پذیری دستگاه توحیدی ، مشروط به نظام سیستم هاست ، یعنی تقدیر مقدمه توحید است . به بیان امام علی (ع ) a تذل الامور للمقادیر، حتی یکون الحتف فی التدبیر؛ دنیا، پدیده و رویدادهای آن ، رام نظام تقدیرند، به گونه ای که تدبیر نامبتنی بر تقدیر، نافرجام و بی سرانجام و بیهوده و غیرکارآمد است .

پرورش ارکان مدنیت و اخلاق شهروندی

به حکم اینکه “مدنیت ” ویژگی ساختاری انسان است ، ولاد و وداد (دوستی و همبستگی ) نیز اموری فطری اند و ریشه در اندام روانی انسان دارند و البته آنچه فطرت (ولاد و وداد) را فعلیت داده و فعال می کند، ایمان است . درست است که احساس انسان دوستی و انسان گرایی به عنوان یک استعداد دربنی آدم نهان و نهفته است ، اما آنچه این استعداد را فعلیت داده و روح و احدی را درآن دمیده و من ها را ما می کند، همان ایمان است [۲۰]. امام علی (ع ) خطاب به مردم عصرخود می گوید:

هشدارتان بادا که شما رشته پیروی خدا را گسستید و در الهی پیرامون خود را وسیله بدویت شکستید… بدانید که شما از مدنیت به بدویت رجعت نموده و رشته همبستگی را گسسته و ازحق و خلق واگراییده و پراکنده گشته اید.. .