سطح سوم شامل برقراری ارتباط با ساخت یک نظریه آموزشی است. تفکر انتقادی، بحث و مباحثه و حتی جدل درباره تعاریف و روشها در این سطح حایز اهمیت فراوان است. از نظر دیل این سه سطح در یک محیط آموزشی واقعی در تعاملاند و سطح سوم قابلیت ، از نقطه نظر حرفهای بودن ، مهمتر از سطوح دیگر است.

البته زمینه ضروری این نوع فعالیتهاتماماً ، وجود مدرسه به صورت سازمانی نظام مند است.

سازمانی که معلمان در آن احساس کنند میتوانندکاملاً در پیشرفت هدف های مشترک مفید و مؤثر باشند.

فرهنگ حاکم بر چنین سازمانی در نظام غیر متمرکز برای موفقیت آن حایز اهمیت فراوان است. این نظام نیازمند تغییر طرز تلقی و نگرش معلمان، مدیران، دانشآموزان و اولیا است تا آنها بتوانند احساس مسئولیت کنند، به شناخت نقش خود نایل آیند و نسبت به انجام وظایف خود متعهد شوند. برگ ۳۴ ۱ چهارچوب حرفه محدود شده یا آزاد معلمی را با تأکید بر فرهنگ مدرسه توصیف کرده است (نقل از همان). جدول (۱) ابعاد لازم از نظر برگ در فرهنگ مدرسه را نشان می دهد.

بدیهی است ، ارزیابی فرهنگ مدرسه بدون در نظر گرفتن شرایط کاری فاقد ارزش است. بااین حال در یک نظام غیرمتمرکز برنامهریزی معلمان باید :

  • نقش جدید خود را درک کنند.
  • قابلیتهای حرفهای خود را گسترش دهند.
  • اطلاعات دقیق و عمیق نسبت به موضوعات آموزشی به دست آورند.
  • نسبت به مدرسه به عنوان یک سازمان آموزشی و نقش و مسوولیت آن اشراف داشته باشند.
  • با شیوههای مدیریتی و اجرایی برنامه آشنا باشند.
  • در تولید مواد آموزشی سهیم شوند.

با شیوه های نو ارزشیابی آشنا شوند و در اجرای ارزشیابی های تحصیلی مشارکت کنند.