سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: پنجمین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک کشور

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

احمدرضا پناهیان – دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی همزیستی با بیابان، مرکز تحق
عبدالواحد حسینی گزیر – دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی همزیستی با بیابان، مرکز تحق
حمیدرضا ناصری – استادیار مرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشگاه تهران
احمد گلیوری – دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی همزیستی با بیابان، مرکز تحق

چکیده:

با افزایش جمعیت و بالا رفتن تقاضا، میزان بهرهبرداری از زمین افزایش یافته و از سوی دیگر کشاورزان به دلیل کمبود زمینهای زراعی، زمینهای حساس به فرسایش را که دارای پوشش گیاهی مناسبی است زیر کشت میآورند و ادامه این کارمنجر به تخریب زمین میگردد. در حال حاضر در اغلب حوضههای آبخیز به دلیل چرای بیرویه و قطع درختان جنگلی بوته کنی و تبدیل اراضی جنگلی و مرتعی به اراضی کشاورزی باعث از بین رفتن خاک گردیده و به علت عدم نفوذپذیری و افزایشحجم رواناب، تعادل هیدرولوژیکی در حوضه به هم میخورد و در نهایت با بروز خشکسالیهای چند ساله اخیر باعث تشدید معضلات در امر تأمین محصولات کشاورزی میشود. در این مطالعه ژئومرفولوژی آبخیز و تجزیه و تحلیل دادههای آن و ۲۵ % و ۵۲ % از طول خندق در دشت گزیر مورد بررسی قرار گرفت و عوامل ،% مورفومتری خندقهای حوضه در سه مقطع ۵۲ مؤثر در ایجاد فرسایش خندقی در دشت گزیر عبارتند بودند از: تمرکز هرزآب نوع سازند نوع رس موجود در سازند –کانیها میزان املاح موجود در خاک نوع خاک تخریب پوشش گیاهی شیب زمین و عوامل مؤثر در تمرکز رواناب در منطقه عبارتند از: شدت بارندگی۷۹/۴میلیمتر در ساعت در یک دوره بازگشت صدساله قطع درختان کهور ایرانی احداثجادههای دستیابی افزایش میزان رواناب بوسیله احداث کانالهای انحرافی عدم مدیریت صحیح در استفاده از سیلابهای – – موقتی. بیشترین خسارات وارده در اثر ایجاد و توسعه خندقها در دشت گزیر به اراضی کشاورزی و منابع طبیعی است که دراثر پیشرفت و توسعه خندقها بیش از ۴۵۵ هکتار از اراضی منطقه از بین رفتهاند. میزان سطح زیر کشت اراضی زراعی در طول دوره ۱۰ ساله ) ۷۸- ۸۸ ( از ۱۵۰۰ هکتار به ۱۰۰۰ هکتار و میزان تولید از ۶۷۵۰ تن به ۴۰۰۰ تن کاهش یافته است.