سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: سومین سمینار بین المللی دانه های روغنی و روغنهای خوراکی

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

ابراهیم فرخی – اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر – بخش تحقیقات د
ابوالقاسم خدابنده –
جهانفر دانشیان –
سیامک رحمانپور –

چکیده:

سابقه کشت آفتابگردان در کشور ما محدود به ارقام آزاد گرده افشان بود که در سطح وسیعی کشت می شدند و دارای خصوصیات نامطلوب غیریکنواختی ، دیررسی، حساسیت به بیماری ها و عملکرد پایین بودند. در سالهای اخیر همزمان با گسترش ارقام هیبرید در مناطق اصلی کشت آفتابگردان در دنیا، در کشور ما نیز فعالیتها برای جایگزینی ارقام آزادگرده افشان با ارقام هیبرید صورت گرفته است. در این راستا هیبریدهای پرمحصولی از کشورهای مختلف وارد و در مناطق کشت توزیع شده است. دسترسی کامل به تکنولوژی تولید بذر هیبرید در ایران امکان تهیه هیبریدهای وارداتی و خودکفایی در جهت تأمین بذر مورد نیاز آفتابگردان را بوجود آورده است . در این راستا هیبرید آذرگل، که هیبرید تولید داخل است، سالهاست که بین کشاورزان از مقبولیت خوبی برخوردار است. تهیه نسل جدید هیبریدهای آفتابگردان از سال ۱۳۷۷ با استفاده از روشی جدید آغاز شده است . در این روش بعد از تلاقی هیبریدهای وارداتی با لاین های اینبرد ایرانی، لاینهای نرعقیم ، نگهدارنده و لاینهای برگشت دهنده باروری بطور همزمان تولید می شوند. هیبریدهای حاصل از این روش بعد از غربال مقدماتی از سال ۱۳۸۴ به مدت دو سال در چهار منطقه کرج، خوی، زنجان و اسلام آباد مورد بررسی نهایی قرارگرفتندحاصل این آزمایشها شناسایی هیبریدSHF81/90 است که به دلیل زودرسی و برخورداری از عملکرد بالا می تواند جایگزین هیبریدهای وارداتی شود. هیبرید ۹۰SHF81- حاصل تلاقی لاین نرعقیم سیتوپلاسمی ۱۱۲-AF81- و لاین برگشت دهنده باروری ۸۲ RF81- بوده و ارتفاع آن ۱۶۰ الی ۱۸۰ سانتیمتر است. طول دوره رویش آن ۹۵ تا ۱۰۵ روز بوده که ۱۰ الی ۱۵ روز زودرس تر از هیبرید آذرگل و مشابه هیبرید یوروفلور است . وزن هزاردانه آن حدود ۵۰ الی ۶۰ گرم و دارای عملکرد حدود ۳/۵ الی ۴/۵ تن در هکتار میباشد. این هیبرید علاوه بر برخورداری از سازگاری هیبریدهای داخلی و مقاومت به بیماری سفیدک داخلی، از نظر ارتفاع و طول دوره رویش مشابه و قابل رقابت با ارقام هیبرید جدید اروپایی است و برای جایگزینی با این هیبریدها در کشت اول مناطق مختلف مانند آذربایجان غربی و شرقی، زنجان، کرمانشاه و استانهای مرکزی کشور توصیه میگردد.