سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: سومین سمینار بین المللی دانه های روغنی و روغنهای خوراکی

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

ابراهیم فرخی – اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر – بخش تحقیقات د
ابوالقاسم خدابنده – اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر – بخش تحقیقات د
جهانفر دانشیان – اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر – بخش تحقیقات د
سیامک رحمانپور – اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر – بخش تحقیقات د

چکیده:

از دیررسی هیبریدهای داخلی و برخی هیبریدهای خارجی آفتابگردان با توجه به استقرار تدریجی کشت این گیاه در زراعت دوم بعد ازبرداشت غلات به عنوان مانعی برای گسترش سطح کشت این نبات یاد میشود ارقام هیبرید آفتابگردان معرفی شده ایرانی تا کنوناغلب دیررس و دارای ارتفاع بلندی بودهاند. به دلیل تقارن برداشت ارقام دیررس آفتابگردان با بارندگی و سرمای پاییزه، ارقام زودرس خارجی در این مناطق مورد استقبال زارعین قرار گرفتهاند. به منظور ایجاد امکان زراعت آفتابگردان در کشت دوم با بهره مندی از هیبریدهای داخلی و قطع واردات بذر هیبریدهای خارجی تولید ارقام هیبرید زودرس و پاکوتاه در دستور کار قرار گرفت. در این راستا در سال ۱۳۷۷ بین برخی هیبریدهای وارداتی با لاین اینبرد ایرانیIL31 تلاقی انجام گرفته و در این فرآیند لاین های نرعقیم و نگهدارنده و رستوررها به طور همزمان تولید گردیدند. اولین هیبریدها در سال ۱۳۸۲ تولید و پس از ارزیابی مقدماتی، هیبریدهای برتر از سال ۱۳۸۴ به مدت دو سال در چهار منطقه کرج، خوی، زنجان و اسلام آباد مورد بررسی نهایی قرارگرفتند . هیبرید فرخ در ۳ تن در هکتار بعنوان یکی از دو هیبرید جدید برتر در دوسال اجرای آزمایش در چهار مکان تعیین / آزمایش نهایی نیز با عملکرد ۶۳۴ گردید. عملکرد این هیبرید با عملکرد هیبرید آلستار که هم اکنون به عنوان زودرسترین رقم هیبرید آفتابگردان مبادرت به واردات بذر ان از خارج از کشور میگردد در یک گروه آماری قرار گرفته و قابل رقابت میباشد. بعلاوه آزمایشات انجام شده در شرایط دیم گنبد و گچساران ، همچنین کشت دوم اصفهان نشان داد این هیبرید در این مناطق نیز قابلیت جایگزینی با هیبریدهای مشابه خارجی را دارد. بررسی های تنش خشکی در سال های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ بیانگر تحمل آن در شرایط یاد شده می باشد ارتفاع هیبرید فرخ ۱۵۵ الی ۱۷۵ سانتیمتر، طول دوره رویش با ۱۲ الی ۲۰ روز زودرسی نسبت به هیبرید آذرگل ۹۰ الی ۱۰۰ روز بود و از این حیث فاقد تفاوت معنی دار با هیبرید آلستار است وزن هزاردانه آن حدود ۶۰ الی ۶۵ گرم و دارای عملکرد حدود۳/۵ الی۴/۵ تن در هکتار میباشد. این هیبرید علاوه بر برخورداری از سازگاری هیبریدهای داخلی و مقاومت به بیماری سفیدک داخلی یا پلاسموپارا، از نظر ارتفاع و طول دوره رویش مشابه و قابل رقابت با ارقام هیبرید جدید اروپایی است و برای جایگزینی با این هیبریدها در کشت اول مناطق سرد معتدل مانند آذربایجان غربی و شرقی، زنجان، کرمانشاه و کشت دوم بعد از برداشت غلات در استان های مرکزی کشور توصیه میگردد علاوه بر این با توجه به کشت آفتابگردان در برخی مناطق دیم و برخورداری این هیبرید از تحمل به خشکی، هیبرید جدید برای کشت در مناطق دیم نیز توصیه می شود