سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: همایش بین المللی دانش سنتی مدیریت منابع آب

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

کرامت یزدانی – پزوهشگر تاریخ و فرهنگ
علی اصغر سمساریزدی – مدیر مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی

چکیده:

وقف و اسنادی تحت عنوان وقفنامه یکی از موضوعات مثبت و سازنده در جامعه اسلامی می باشد که در موارد گوناگون نتایج مثمر ثمری در پی داشته است . اما همین امر در خصوص قنوات حائز پی آمدهای متفاوتی بوده است که در مواردی سبب بهبود وضعیت قنات ها شده و در پاره ای اوقات نیز به سبب بی توجهی متولیان ، سلب اختیار حقابه بران ،‌ موجب عدم رسیدگی به قنات ، فراموشی ، تخریب و نابودی بعضی آنهاهم شده است . به نظر می رسد در خصوص موضوع این مقاله (قنات دولت آباد ) در گستره ی تاریخی هر دو سویه ی گمانه صادق باشد چرا که در پاره ای از ادوار از سرگذرانده ی این قنات حضور متولیان علاقمند موجب دوام و بقای قنات شده و زمانی نیز به دلیل عدم تعین متولی و یا بی دقتی بعضی از متولیان زمینه ی انفعال قنات فراهم و بلایایی نظیر هرزآبی ، کم آبی ، تخریب و یا اختلاف میان حقابه بران را در پی داشته است . در این مقاله تلاش می شود با بررسی ابعاد وظیفه و اختیار که از سوی واقف به متولی محول شده چشم انداز عمومی و سیر تاریخی قنات رصد شده و با محور قرار گرفتن دهه های اخیر نقش وقف نامه در مدیریت پایداری قنات دولت آباد مورد بررسی و تبیین قرار گیرد