سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: همایش منطقه ای اخلاق اجتماعی از منظر قرآن و عترت

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

موسی کاظم زاده – پژوهشگر ح وزه فرهنگ، دین و رسانه

چکیده:

جهان با ورود به عصر رسانه ها و شکل گیرى جامعه اطلاعاتى، دوران جد یدى را آغاز کرده است . درنظام نو ین جهانى ما در عصررسانه ها زندگی می کنیم؛ عصر ی که در آن رسانه های گروهی جزء جدایی ناپذیر زندگی ما هستند .آنچه که رسانه ها به عنواناطلاعات به ما انت قال می دهند، به اشکال مختلف در نحوه زندگی، اندیشه و احساسات ما و حتی فرزندان ماتع یین کننده است .اما، اینها دلیل نمی شود که ما برده و اسیر این رسانه های گروهی شویم .خواست خداوند این است که ما انسانها آزاده وخوشبخت باشیم . او مارا آزاد آفریده است . ما باید این نعمت الهی را حفظ کنیم و برای حفظ این نعمت باید خود و زندگی خودرا از زیر نفوذ و تاثیرات منفی و سوء این رسانه ها خارج سازیم .ما نباید اجازه دهیم که آنها با شستشوی ذهنی ، کنترل زندگیمارا بدست گیرند و شخصیت ما را بر اساس استانداردهای مورد نظر خود پرورش دهن د؛ شخصیت ما باید مستقل باشد نه این کهمانند یک رباط از قبل برنامه ریزی شده باشد. در م یان کتب آسمانى، ه یچ کتابى همچون قرآن، انسا ن ها را دعوت به آزادوخوشبخت زیستن ، بهره مندی از تمامی نعمت الهی ، گفت وگو و مفاهمه نکرده است و اسلام به عنوان کاملترین و جامع ترین دین الهى شفاف تر ین حق وحقوق، خوشبختى و رستگارى انسانها را در قرآن بیان کرده است و در آیات متعددى به این موضوع پرداخته است .قرآن کتابى است که در تمامشئون انسان؛ از مبدأ و معاد و خلق و ایجاد، در باره فضایل اخلاقى و عمومى انسان نظر دارد، قوانین اجتماعى و فردى حاکم برنوع انسان را به وضوح بیان کرده و هیچ مطلب کوچک و بزرگی از نظرش مخفى نمانده است . متأسفانه باید این واقعیت تلخ رابپذیریم که هنوز توجه به قرآن در جامعه ما یک امر عمومى نشده و قرآن همچنان در مهجوریت است . این کتاب مقدس براى مابه کتابى تبدیل شد ه که تنها در بعضى اماکن یا مراسم چون سر سفره عقد، مراسم عزا، موقع سفر، اسباب کشى، استخارهو…استفاده مى شود؛ انسان، نیازمند ارتباط مستقیم با آفریننده و هست ى بخش خود است . این ارتباط اگر چه از طریق مناجات ورازگویى درونى و قلبى انجام مى گیرد، اما دسترسى به کلمات خود خداوند، بسیار لذت بخش و اطمینا ن آور است؛ این ویژگى، بهطور کامل، تنها براى قرآن مجید باقى مانده است و هیچ کتاب آسمانى دیگرى چنین جایگاهى ندارد . انسان نیازمند قانونىمدون از سوى خداوند و مرشد و مرادى جاودان است تا از سبیل به صراط مستقیم دست یازد و از گزند وسوسه هاى درونى والم، ذالک » ؛ بیرونى در امان بماند . قرآن کتاب هدایت انسان به سوى رستگارى و رستن از بندهاى جاهلیت کهن و مدرن استقرآن کریم، سفره گسترده فیض الهى و کلام نورانى پروردگار انسان و جهان است . این .« الکتاب لا ریب فیه هدى للمتقینمنشور آسم انى، معیار و محک درستى و نادرستى اندیشه ها، احکام و رفتار به شمار مى آید و هر چه با رهنمودهاى آننیاز « میزان » و « معیار » ناهماهنگ باشد، فاقد ارزش و اعتبار است . از آنجا که براى شناخت درست از نادرست در هر موضوعى بهاست، رجوع به این کتاب الهى در هر زمینه، به و یژه اخلاق و خودسازى و هنجارهاى رفتارى یک ضرورت است .این سند نبوت ومعجزه جاوید حضرت رسول صلى الله علیه وآله وسلم در صورتى مى تواند در زندگى و اخلاق فردى و اجتماعى ما تأثیرگذارباشد که «امامت قرآن» را بپذیریم؛ به هدایت آن گردن بنهیم و آن را به عنوان «الگو» قبول و خود را به آن عرضه کنیم وارزیابی اخلاق و عمل خویش را با این «میزان» انجام دهیم. احتمالا رساتر ین واژه اى که مى تواند موقع یت جهان را با ظهور اصلى ترین دستاورد انقلاب انفورماتیک، یعنى ابرشاهراه اطلاعاتى، تبیین کند، هما ن تفکر واندیشیدن در آموزه های قرآن است . قرآن کلام خداست و بارقه های امیدبخش آن دررگ عالم جاری است، سخن از فیروزه کلامی است که برخاسته از حنجره ملکوت سموات و خود نشانه ای از حقایق و کمالات است . کلامی جوشیده از چشمه سار آفرینش و متصل به دریای حقیقت که ما در این شوره زار دنیا به تکاپوی آ ن بسر می بریم.یکی از اصول برتری قرآن همین است که مستقیماً از جانب خدا و توسط فرشته انا » . وحی الهی بر قلب پاک رسول خدا (ص) نازل شده و کلام خداست که تا کنون نیز خدشه و تحریفی در آن ایجاد نشده است نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون (سوره حجر آیه ۹) و نیز از آن جهت که برنامه کامل سعادت بشری و راه هدایت انسانهاست ونیز از جهات دیگر بر سایر کتب آسمانی دیگر برتری دارد . برهمین اساس درمیان پیروان سایر ادیان نیز از احترام خاصیبرخورداراست. علاوه برآن قرآن، دارای ظاهری زیبا و در عین حال معانی ژرف و عمیقی دارد .وسرچشمه های علوم عالم درآننهفته و از حقایق ناگفته وکنه عالم برخوردار است . درواقع روح و معنای وسیع آن درقالب کلمات یک کتاب نمی گنجد بلکهفراتر از قالب الفاظ است . دنیایى که ما در آن به سر مى بریم، دنیاى علل و پدیده هاست و هر چیز در پى سببى رخ مى دهد . ازدیدگاه قرآن پشت صحنه همه این اسباب، و سبب ساز اصلى خداست . همه چیز به دست اوست . به همین دلیل مى تواند راههاى ناشناخته اى را بنمایاند و در مشکلات، و آنجا که همه درها بسته است درى از رحمت خود را به روى بنده اش بگشاید .خداوند راه باز شدن این درها را در تقواى خود معرفى مى کند دورى از حرام و فراتر نرفتن از خط قرمزهاى الهى و انجامدستورات او است.اسباب مادى و ظاهرى گاه انسان را به هدف مى رسانند و گاه او را در میانه راه رها مى کنند . بر اساس آموزهقرآن، تنها خداست که بر همه چیز احاطه دارد و بر هر کار تواناست . از این رو، کسى که خد ا را وکیل خود در کارهایش قراردهد و چشم امید از دیگران بردارد، هیچ گاه تنها نمى ماند . چنین فردى از زندان تعلق به اسباب ظاهرى رهیده و افق نگاه خودرا فراسوى ماده محدود قرار داده است . دراین مقاله وتحقیق ضمن بررسی محورهای نقش رسانه ها در گسترش فرهنگ آموزه های دینی وقرآنی ،نقش وجایگاه قرآن در تبلیغ و اخلاق رسانه ای ، نقش رسانه در توسعه تمدن بشری امروز ،نقش آموزه ها وتفکردینی وقرآن در توسعه جوامع وبهره گیری از تکنولوژی های جدید رسانه ای در ارایه موضوعات اسلامی و قرآنی وارایه راهکارها وچالشهای پیش روی آنهااین پژوهشبا هدف مطالعه نقش وسایل نوین ارتباط جمعی ،درتوسعه و تبلیغ تفکر و آموزه های قرآنی در هدایت وتوسعه درست تمدنبشری صورت گرفت .