سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: یازدهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

عزیز الله شاه کرمی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منایع طبیعی لرستان
کیانفر پیامنی –
ایرج ویسکرمی –

چکیده:

بهره وری نابجا از زمین و خشکسالی بیابا ها را به وجود می اورد . در مناطق خشک و نیمه خشک این پدیده بسیار شکننده از سایر مناطق است. کاهش بده ابهای زیرزمینی که خود گونه ای از خشک سالی به شمار می رود و به دلیل برداشت بیش از حد از منلبع محدود اب سفره های زیرزمینی است. تنها راه جلوگیری از بیابانی شدن استفاده ی درست از اب و زمین می باشد. مهار سیلاب هایی که در اکثر مناطق بیابانی روان می گردند یکی از مناسب ترین راه حل این مساله می باشد. بدین ترتیب گسترش سیلاب کلید بیابان زدایی در بسیاری از بوم های خشک و نیمه خشک دنیا می بتشد. تغزیه ی مصنوعی ابخوان ها استقرار درختان مثمر و غیر مثمر، تولید علوفه و کاهش سیل از مهمترین دست اورد گسترش سیلاب می باشد این شرایط در دشت دشت های کوهدشت و رومشکان در ۱۰۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان خرم اباد در استان لرستان تحقق یافته است. پهنه ۲۶۰۰۰ هکتار بر روی دو مخروط افکنه حاشیه ی دشت های کوه دشت و رومشکان به منظور تثبیت مواد معلق موجود در سیلاب ( گل و لای) و تغذیه ی مصنوعی ابخوان های به گنجایش ۲۰۰ میلیون متر مکعب در سال ۱۳۷۵ انتخاب شد. بیش از ۱۰ شبکه گسترش سیلاب در کوه دشت به مساحت حدود ۳۰۰۰ هکتار و حاشیه ی شرق و جنوب دشت رومشکان به مساحت ۲۰۰۰ هکتا سطح گستره برای پخش سیلاب انتخاب شد. در همان سال بالغ بر ۲۵۰۰۰۰ اصل نهال های یک و دو ساله اکالیپتوس، انجیر،اکاسیا، زیتون سرو در عرص ی شبکه های پش سیلاب و حاشیه ی ان ها غرس گردید. امار سیلاب ها طی سال های ۱۳۷۵ میلادی تا ۱۳۹۰ میلادی به ۱۸۰ مورد رسیده است. دامنه ی رخداد ان ها ۱۲ مرتبه در سال و حجم سیلاب بر گردانده شده در این وقایع بین ۰/۴۵ تا ۲۰ میلیون متر مکعب در سال بوده است. حجم سیلاب های برگردانده شده در این ۱۵ سال به ۲۲۰ میلیون متر مکعب بالغ گردیده است . گسترش سیلاب ، نهال و بوته کاری و احیا و حفظ مراتع مخروطه افکنه های حاشیه دشت هارا به جنگل ها و مراتع سرسبز تبدیل گردیده است بیش از ۲۰۰۰۰۰ اصله ی درخت و ۳۰۰۰ هکتار مرتع احیا شده است . با افزایش برابر ۵۲/۷۵ درصد تاج پوشش به ۸۲/۵ درصد و میزان استقرار درختان ۹۰ درصد بوده است. افزایش مجوز احداث چاه های عمیق و نیمه غعمیق و کاهش خسارات سیل در شهر کوه دشت و دشت رومشکان تولید محصولات کشاورزی و احداث باغات و افزایش درامد کشاورزان از دستاورد های این پروژه بوده است.