سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: سی امین گردهمایی علوم زمین

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

امیر شمشکی – رئیس گروه آب زمین شناسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
ایمان انتظام سلطانی – دکترای زمین شناسی کاربردی از دانشگاه میسور هند،
احمدرضا قاسمی – کارشناس گروه آب زمین شناسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
یوسف محمدی – کارشناس گروه آب زمین شناسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور

چکیده:

در راستای اجرای مصوبه سفر دوم ریاست جمهوری به استان گلستان در رابطه ب ا تهیه نقشه های خطر، نقشه خطر سیل بعنوان یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی این استان توسط کارشناسانسازمان زمین شناسی کشور تهیه گردید. در تهیه این نقشه کل آمار و اطلاعات موجود در شرکت آبمنطقه ای، اداره منابع طبیعی جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات هواشناسی استان گلستان در رابطه با پدیده سیل گردآوری و مورد پردازش قرار گرفت. همچنین تا حد امکان تعداد زیادی مقاله و گزارش از مراکز علمی و تحقیقاتی کشور بویژه دانشگاه منابع طبیعی گرگان و مرکز تحقیقات حفاظت خاک جهادکشاورزی گردآوری و مورد بررسی و استفاده قرار گرفتند نقشه نهایی خطر سیل استان که در محیط سامانه اطلاعات جغرافیاییGIS)تهیه گردیده، شامل سه دسته اطلاعات نقطه ای، خطی و پهنه ای می باشد. اطلاعات نقطه ای شامل میزان میانگین و نیز بیشینه دبی سیلابی در دوره های بازگشت ٢ ،۵٠ ،٢۵ ،١٠ ،۵ ،٣ ١٠٠ و ٢٠٠ ساله در ۴ ایستگاه آبسنجی و میزان میانگین و نیز بیشینه بارندگی ٢۴ ساعته در دوره های بازگشت ٢ ،۵ ،٣ ،۵٠ ،٢۵ ،١٠ ١٠٠ و ٢٠٠ ساله در ٣٨ ایستگاه هواشناسی شرکت آب منطقه ای و ٣١ ایستگاه سازمان هواشناسی می باشد. اطلاعات خطی شامل دسته بندی آبراهه ها و شاخه های آنها بر حسب تعداد وقوع سیل می باشد. از این دیدگاه آبراهه های شیرین رود و خرمارود (خرمال و) در بخش میانی ارتفاعات جنوبی پرمخاطره ترین آبراهه های استان به شمار می آین د. پس از آبراه ههای یاد شده، آبراهه های کردکوی (ولاغوز)، کال علی بردا (گالیک ش)، قرناوه، مادرسو و اترک و پس از آنه ا آبراهه های گلیداغ، شور دره، کرکل دره، نرماب و قوری چای در مرتبه بعدی اهمیت قرار دارن د. با به عامل های مؤثر در رخداد پدیده سیل مانند نقشه شیب، GIS استفاده از روش وزن دهی در محیط کاربری اراض ی، پوشش گیاهی، شدت بارندگی، تراکم شیکه آبراهه ها، جنس سازندهای زمینشناختی، سابقه سیل و وضعیت فیزیوگرافی، زیرحوضه های آبریز استان بر اساس میزان خطر ایجاد سیل پهنه بندی و نمایش داده شده اند