مقاله نقدهای شیخ اشراق بر نظریه مشائیان درباره ادراک ذات که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در بهار و تابستان ۱۳۹۱ در حکمت سینوی (مشکوه النور) از صفحه ۵ تا ۲۵ منتشر شده است.
نام: نقدهای شیخ اشراق بر نظریه مشائیان درباره ادراک ذات
این مقاله دارای ۲۱ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله ادراک ذات
مقاله واجب الوجود
مقاله مشائیان
مقاله شیخ اشراق
مقاله هیولی
مقاله صورت

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: سعادت مصطفوی سیدحسن
جناب آقای / سرکار خانم: رضایی مهران

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
ادراک و بررسی زوایای مختلف آن در طول تاریخ، از جمله مباحث پرتقابل در فلسفه بوده است. یکی از جلوه های این موضوع، مساله ادراک ذات است؛ تقریر مساله بدین گونه است که در چه صورت یک موجود می تواند خود را ادراک کند؟
مشائیان قائل اند که هر موجودی که مجرد از ماده شود، عالم به ذات خویش است؛ در مقابل، از منظر شیخ اشراق فقط امری می تواند عالم به ذات خود باشد که نور لنفسه است. شیخ اشراق اظهار می کند با فرض قبول نظریه مشائیان، لازم است که هیولی عالم به ذات خود و عالم به تمام صور قائم به خود و با توجه به ماهیت نداشتن هیولی هم چون واجب الوجود عالم به تمام اشیا باشد و از سوی دیگر واجب الوجود نیز هم چون هیولی، افتقار به صور داشته باشد. البته سهروردی تمام این نتایج و لوازم را باطل می داند.
در مقام دفاع از نظریه مشائیان، به عنوان نظریه مطبوع، اشکالات شیخ اشراق مردود شمرده می شود و منشا آن به ضعف شیخ در فهم سخنان مشائیان برمی گردد؛ زیرا مشائیان هیولای مجرد را در خارج محقق نمی دانند (بلکه هیولی را قوه صرف می دانند که در خارج فعلیتی مستقل و ماسوای از صورت ندارد) و همین طور قائل نیستند که هیولی وجودی محض و بی ماهیت (هم چون خدا) است؛ در نتیجه، اشکالات شیخ اشراق وارد نیست.