سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: همایش بین المللی فارس در جنگ جهانی اول

تعداد صفحات: ۴۱

نویسنده(ها):

جهانبخش ثواقب – دانشیار تاریخ دانشگاه لرستان.

چکیده:

براساس آگاهى هایى که از موقعیت، اهمیت و جایگاه فارس در تاریخ معاصر ایران، در میان پژوهش گران و اصحاب تاریخ، محل اعتنا است، اوضاع اجتماعى فارس در دو دهه ى اول سده ىبیستم میلادى متأثر از تحولات متعدد سیاسى داخلى در این خطه بود که همراه با پیامد تحولاتبین المللى و رقابت کشورهاى بزرگ اروپایى در نواحى جنوبى ایران، این ایالت را دستخوش نابسامانى و بحران درازدامنه کرده بود. عوامل تأثیرگذار در تحولات فارس در این دوره را بهشرح زیر مى توان برشمرد: – تحولات مربوط به وقوع انقلاب مشروطیت در فارس، ظهور دسته هاى مخالف و موافقمشروطیت.- عدم ثبات سیاسى و تعویض مکرر والیان فارس و ضعف و بى کفایتى آنان در اداره ى ایالت. – تنش هاى موجود میان والیان اعزامى از مرکز به فارس و خانواده ى قوام الملک از خاندان هاى متنفذ حکومتگر در شیراز.- درگیرى هاى قوام الملک ها با سران ایل قشقایى. – درگیرى و ستیز میان دو ایل قشقایى و خمسه در فارس. – ظهور احزاب و انجمن ها و دسته بندى هاى مختلف به ویژه شکل گیرى حزب دموکرات درفارس. – حضور نیروهاى انگلیسى در نواحى جنوبى ایران و منافع سیاسى- اقتصادى انگلیس در این ناحیه. – فعالیت کنسولگرى انگلیس در ایالت جنوب در راستاى تأمین منافع دولت متبوع خود.- فعالیت جاسوس هاى آلمانى در خلال جنگ جهانى اول در ناحیه ى جنوب. – اهمیت راه مواصلاتى و تجارى شیراز- بوشهر، و شیراز- اصفهان. – وقوع جنگ جهانى اول و پیامدهاى آن در فارس.- شکل گیرى نهضت جنوب و گسترش دامنه ى آن. – ضعف دولت مرکزى و عدم تسلط آن بر فارس. – گستردگى و وسعت ایالت فارس. – ضعف نیروى نظامى حکومت قاجاریه و عدم توانایى در برقرارى امنیت و آرامش در جنوب.- شکل گیرى ژاندارمرى در فارس و اقدامات ژاندارم ها در این ایالت. – ستیزه هاى درون ایلى بر سرِ کسب قدرت بین رهبران ایلى و شخصیت هاى دیوانى حوزه ى شهرى. – ظهور حکومت ها و حکم رانان متعدد در ناحیه ى جنوب و نوع مناسبات این حکم رانان با یک دیگر، با دولت مرکزى و با قدرت هاى اروپایى(نوع آرایش قدرت در جنوب). – تأسیس خطوط تلگراف و تلگرافخانه و نقش آن در تحولات این دوره ى فارس