سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: همایش بین المللی فارس در جنگ جهانی اول

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

محمدرضا قلی زاده – دکتراى تاریخ از دانشگاه شهید بهشتى تهران
علی شهوند – کارشناسى ارشد تاریخ از دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده:

موقعیت جغرافیایى آباده در شمالى ترین نقطه ى فارس و قرار گرفتن در مسیر پایتخت هاى دوران صفویه تا قاجاریه به این شهر اهمیت خاصى بخشیده بود، این اهمیت با وقوع جنگ جهانى اول و گسترش دامنه ى آن به نواحى داخلى ایران در شرایطى که جامعه سنتى این سرزمین از اوضاع نابسامان اقتصادى و سیاسى رنج مى برد دوچندان گردید. در این میان انگلیسى ها به دنبال حفظ منافع استعمارى خود، بدون تأیید رسمى دولت ایران نیروىs.p.r را در نواحى جنوبى این کشور تشکیل دادند. عدم توانایى دولت مرکزى در مقابله با این اقدام استعمارى، مقاومت قشرهاى وطن پرست جنوب ایران نظیر تنگستانى ها و دشتستانى ها، کازرونى ها و قشقایى ها را براى حفظ تمامیت ارضى کشور در پى داشت. على رغم تأکید پژوهش هاى موجود بر نقش آفرینى مردم نواحى یاد شده، متأسفانه تا کنون پیرامون چگونگى روند رویدادها و تأثیر منطقه ىآباده در شکل دهى به تحولات بعدى کمتر توجهى صورت گرفته است .در این مقاله نشان داده خواهد شد که چگونه پس از آن که دیپلماسى تفرقه آفرین استعمار پیر موجبات از هم پاشیدگىنیروهاى مبارز قشقایى را فراهم آورد؛ در منطقه ى آباده محمدعلى خان قشقایى در همکارى با اهالى و تشکل هاى سیاسى و مدنى این منطقه به مقابله با پلیس جنوب پرداخت. هر چند برآیندکلى این تلاش ها و شکل گیرى کمیته ى نادرى توسط نیروهاى مبارز براى کنترل شهر آباده چندان به درازا نکشید اما همین وقایع بیانگر حضور جریانات فعال سیاسى و اجتماعى منطقه ىفوق در همراهى با جریانات استعمار ستیز به منظور حفظ منافع ملى و تمامیت ارضى کشور در این برهه ى حساس مى باشد.