سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: سومین همایش علوم و فناوری مواد فعال سطحی و صنایع شوینده

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

طیبه باقری لطف آباد – عضو هیئت علمی، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری
رضا روستا آزاد –

چکیده:

بیوسورفکتانت ها، مواد فعال سطحی هستند که به روش بیولوژیک توسط میکروارگانیسم ها تولید می شوند غربالگری میکروارگانیسم های مولد بیوسورفکتانت از میان انبوهی از باکتری های جداسازی شده از منابع مختلف، نیاز به روش ارزیابی توانمند و سریعی دارد که قادر باشد تولید بیوسورفکتانت را در محیط کشت باکتریایی سنجش نماید. از آنجا که کاهش کشش سطحی (ST) ویژگی ذاتی بیوسورفکتانت ها تا قبل از غلظت نقطه بحرانی است، در این مطالعه، نتایج دو روش آنالیزی سریع جابجایی روغن و تست همولیز، با نتایج تکنیک ST مورد مقایسه قرار گرفتند. از ۳۲ کلنی جداسازی شده از چاه های نفت اهواز، ۱۶ مورد به هیچکدام از تست ها پاسخ مثبت ندادند، نتایج ۱۶ باکتری دیگر توانای کاهش کشش سطحی را از ۶۹mN/m به کمتر از ۴۲mN/m نشان داده است. امتیاز پاسخ روش کشش سطحی و جابجایی روغن در ۶۹% از موارد با هم یکسان و ضرایب همبستگی اسپیرمن و پیرسون حدود ۰/۵ بیانگر ارتباط نتایج حاصل از این دو روش بود. این در حالیست که مقایسه پاسخ های تست همولیز با نتایج تکنیک ST موجب بروز اشکالات «رد به حق» و «قبول به ناحق» در تحلیل داده ها و قضاوت در مورد سویه ها گردید و این امر با مقادیر نزدیک به صفر ضرایب همبستگی اسپیرمن و پیرسون مشهود بود. طبق نتایج حاصل از این تحقیق ملاحظه گردید که سازگاری خوبی بین نتایج حاصل از روش ST و تکنیک جابجایی روغن وجود دارد. به این ترتیب روش جابجایی روغن به عنوان روشی آسان، مورد اعتماد، برای سنجش حضور بیوسورفکتانت در محیط کشت باکتریایی پیشنهاد می شود. این روش آزمون، بدون نیاز به تجهیزات دستگاهی خاص قادر به آنالیز حجم بسیار اندکی از نمونه می باشد. همچنین از مزایای دیگر این روش قابلیت کاربرد آن در بازه غلظتی بعد از نقطه بحرانی تشکیل میسل (cmc) است که کشش سطحی ثابت مانده و روش ST از نشان دادن تغییر غلظت بیوسورفکتانت عاجز است.