سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: همایش بین المللی خلیج فارس

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

بابک مقدسی – استادیار رشته بیولوژى دریا ، دانشگاه آزاد اسلامى واحد سوادکوه
سیدمحمدباقر نبوی – استادیار رشته بیولوژى دریا، دانشکده محیط زیست دریایى، دانشگاه علوم و
سیدمحمدرضا فاطمی – استادیار رشته بیولوژى دریا، دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم و تحقیقات ت
غلامحسین وثوقی – استاد رشته بیولوژى، دانشکده دامپزشکى دانشگاه تهران.

چکیده:

تنوع گونه اى وتعیین شاخص هاى جمعیتى روزنه داران کفزى دررسوبات نواحى شمالى و جنوبى فلات قاره دریاى عمان ، به منظور مقا یسه تنوع گونه اى و الگوى پراکنش آن ها در نواحى مذکور، بررسى شد . نمونه رسوبات بستر در فصل زمستان از دوازده ایستگاه با عمق ۳۰ تا ۱۰۳ متر جمع آورى شد . عوامل محیطى شامل عمق، درجه حرارت، غلظت اکسیژن محلول، شورى وpHتوسط دستگاهCTD در حین نمونه بردارى سنجیده شد. غلظت مواد آلى کل ، آنالیز دانه بندى رسوبات و شناسایى و شمارش گونه ها در آزمایشگاه انجام شد . دماى آب مجاور بستر ۲۱/۷ تا ۲۳/۷درجه سانتی گراد میانگین ۲۲/۵۸ شوری آن ۳۶/۳۳ تا ۳۹/۹ppt میانگین ۳۷/۲۱ و غلظت اکسیژن محلول ۲/۶۵ تا ۶/۱۷mg/l میانگین ۵/۰۳ بود. PH آب مجاور بستر اختلاف زیادى نداشته و در همه ایستگاه ها بین ۷/۷۶ تا ۸/۲۳ بود . نسبت درصد مواد آلى کل رسوبات بستر در ایستگاه ها ى متفاوت، از ۸/۰۸ تا ۲۴/۵۳ درصد متغیر بود میانگین قطر ذرات رسو بى در ایستگاه هاى مناطق شمالى بسیار ریزتر۰/۰۴۵ تا ۰/۰۶۸mm و در نواحى جنوبى درشت تر بود ۰/۱۴۸تا ۰/۴۱۲mm. در این بررسى ۵۲ گونه روزنه دار کف زى متعلق به ۲۵ جنس از ۱۶ خانواده، شناسایى شد . ساختار جمعیتى روزنه داران در ایستگاه هاى مختلف، متفاوت بوده و این اختلاف بین نواحى شمالى و جنوبى دریاى عمان کاملا محسوس بود . در نواحى شمالى ، گونه هاى متعلق به زیر راستهROTALIINA غالب بود در صورتى که در ناحیه شمال غربى، زیر راسته هاى TEXTULARIINA و MILIOLINA ، LAGENINA نیز فراوان بودند. تعداد روزنه داران زیر راسته نیز فراوان بودند. تعداد روزنه داران زیر راستهLAGENINA در ایستگاه هایى که عمق بیشترى داشت بسیار زیاد بود . در ایستگاه هاى جنوبى زیرراسته TEXTULARIINA در مقایسه با ایستگاه هاى شمالى بسیار بیشتر بود . مقادیر شاخص هاى غنای گونه ای مارگالف و تنوع گونه ای شانون در ناحیه جنوبى بیشتر از شمالى بود. عمق، شورى و ساختار رسوبى بستر، ظاهرا مهم ترین عوامل محیطى موثر بر پراکنش روزنه داران کفزى منطقه بو د. کمبود یا فقدان گونه هاى داراى ناهنجارى ریختى و یا افراد آلوده به ذرات نفتى، بیانگر محیط پاک بستر دریاى عمان بود