سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: هفتمین کنگره علوم باغبانی ایران

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

زهره امینی – کارشناس ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی گروه باغبانی دانشگاه شهید چمران اه
نورالله معلمی – دانشیار گروه باغبانی دانشگاه شهید چمران اهواز
صفورا سعادت – دانشجوی کارشناسی ارشد میوه کاری دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده:

کمبود آب یک مسئله جدی جهانی است که بر روی تولید و کیفیت فرآورده های کشاورزی اثر مستقیم دارد و این موضوع با افزایش تغییرات شرایط آب و هوایی جهان روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می کند. از اینرو انتخاب رقم مناسب برای کشت در نواحی خشک و نیمه خشک که حتی در شرایط عادی نیز گیاهان در این مناطق با کمبود آب مواجه هستند، امر لازم و ضروری می باشد. در این پژوهش اثر کمبود آب بر تغییرات پتانسیل آب گیاه (ψw)، پرولین، مالون دی آلدهید (MDA) و فعالیت آنزیم های ضد اکسنده سوپر اکسیددیسموتاز و پراکسیداز در سه رقم دزفولی (بومی خوزستان )، T2 (معرفی شده توسط موسسه تحقیقات زیتون طارم زنجان) و کرونیکی (بومی یونان ) در یک دوره ۱۴ روزه (فاصله بین دو آبیاری ) در درختان زیتون و در شرایط آب و هوایی شهر اهواز و در فصل تابستان مطالعه شدند. نتایج نشان دادند که میزان پتانسیل آب گیاه (ψw)سه رقم با پیشرفت تنش خشکی کاهش یافتند. بین سه رقم تفاوت معنی داری مشاهده نشد. در صورتی که میزان مالون دی آلدهید و پرولین با پیشرفت کمبود آب افزایش پیدا کرد. میزان مالون دی آلدهید در رقم دزفولی کمتر افزایش یافت. بین سه رقم زیتون از نظر تغییرات میزان پرولین تفاوت معنی داری مشاهده نگردید. از اینرو بنظر می رسد در زیتون تجمع پرولین در اثر کمبود آب خاک می تواند نشان دهنده اعمال تنش در گیاه باشد. به عبارت دیگر ، در شرایط تنشِ کمبود آب خاک شدید پرولین نقش محافظتی بر عهده دارد و نقش آن در ایجاد مقاومت بیشتر از عمل یک اسمولیت ساده می باشد . فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداز نیز در طول دوره آزمایش با پیشرفت کمبود آب خاک در هر سه رقم افزایش نشان داد. افزایش فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در رقم دزفولی بیش از رقم های T2 و کرونیکی بود. بین سه رقم از نظر میزان فعالیت آنزیم پراکسیداز تفاوت معنی داری مشاهده نشد . با توجه به اهمیت آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز و پراکسیداز در پاکسازی رادیکال سوپراکسید و پراکسیدهیدروژن، به نظر می رسد افزایش فعالیت آنزیم پراکسیداز همزمان با افزایش بیشتر فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در رقم دزفولی باعث می گردد که اثرات منفی تنش اکسنده ناشی از رادیکال های فعال اکسیژن کمتر صورت گیرد و در نتیجه این رقم مقاومت بیشتری به تنش خشکی نشان دهد.