*- باتوجّه به جدول بالا نه تنها ابزار شناخت و شیوه های معرفت وحاصل درک وشعور انسان ( هنرمند ) یگانه نیست و ساختاری طولی دارد،  به همین ترتیب زیبایی ها نیز در هستی یک بعدی و یگانه نبوده و بلکه برحسب مراتب وجود از سطح به عمق انواع داشته و از زیبائیهای مادی تا زیبائیهای معقول و زیبائیهای ملکوتی و تا زیبائیهای برتر سیری از ظاهر به باطن و ازمادی تا معنوی و روحی را می تواند شامل شود.

* هنرمند تا خود از همه ابزارهای معرفتی و شیوه های درک حقایق آفاقی وانفسی برخوردار نگردد،  و به درک همه مراتب زیبایی نایل نشود،  هرگز قادر نخواهد بود هنری اصیل و عالی بیافریند.

* باتوجّه به مجموع مباحث بالا ملاحظه می شود مسیر سیر و سلوک و درک و شهود باطنی هنرمندان و عابدان و عالمان و زاهدان و مبتکران از هم جدا نیست وعلم ومذهب واخلاق وهنر و زیبایی وابداع از یک سرچشمه می جوشند. و در هماهنگی و تعادل و تأثیر و وحدت بسر می برند و در پیوندی عمیق و لایزال موجب صلح و برادری و سلامت ودرک و تفاهم متقابل انسانها و رشد وکمال تمدنها وانسانها خواهند شد.

* ایجاد تجزیه و تضاد بین علم ومذهب و اخلاق وهنر و زیبایی و ایجاد آثار هنری که در بُـعد محتوی و معنا،  بی هدف و آرمان بوده و شخصی و تجزیه طلب و بی معیار و محک می باشد،  بخصوص آنچه امروز در فرهنگ معاصر غرب،  اغلب توصیه وتبلیغ می شود،   موجب تشدید از خود بیگانگی انسانها و سیطره کمیت و خیال پردازی های موهوم و پوچ و ویرانگر بوده و شکست همه اصالتها را هدف قرارداده و تضادها و غربت ها و بیماری های مهلک و ویرانگر فرهنگی وتمدنی را باعث شده و خواهد شد.

* انسان شناسی اسلامی از منظر حضرت علی (ع)

با یک حدیث از حضرت علی (ع)،  اجمالاً،  کلی ترین ابعاد وجودی انسان را مورد بررسی قرار می دهیم در متن این حدیث علوی، انسان علاوه بر موجودیت مادی،  موجودی مرکب و متشکل از چهار نفس گیاهی ، حیوانی ،  عقلانی (تدبیر کننده) و روحانی (ملکه روحانی ) معرفی می شود،  که هر نفس دارای پنج قوه بوده و حاصل قوای هر نفس به طور مشخص بیان شده است .۵ (نمودار شماره ٩  )