سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: همایش ملی باستان شناسی و معماری سازه های آبی دزفول

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

مهرناز آزادی بویاغچی – دانشگاه هنر اصفهان – دانشکده مرمت – عضو هیئت علمی
نور محمد منجزی – دانشگاه صنعتی جنگی شاهپور – دانشکده معماری و شهرسازی – عضو هیئت علمی

چکیده:

پل قدیم دزفول به عنوان اثری تاریخی-فرهنگی بر روی رودخانه دز قرار دارد و دو ساحل شرقی و غربی رودخانه را به هم متصل می‌کند.در حال حاضر تولید به عنوان یکی از عناصر شهری در کنار دیگر عناصر شهری دارای کاربری فعال و مؤثر است. پیکر استوار، کشیده و پرونده پل‌ها آن را تبدیل به عنصر شاخص شهر کرده است . چندگانه همیشه روان رودخانه دز نیز بر تشخیص پل می‌افزاید. با همه این‌ها پل حکایت سال‌های طولانی عمر را بر اندام خود دارد . صدمات وارد شده به پل در چندین دو سه اساسی بوده‌اند. به سند شواهد مکتوب و مصور پل دزفول در طول زندگی فعال خود دو دوره مرمت را در دوران صفویه و پهلوی به خود دیده است. از آنجایی که فعالیت‌های مرمت در هر دو متناسب با امکانات و نیازهای زمان خود بود به دست در نتیجه این فعالیت‌ها اندام پل به گونه‌ای تغییر کرده است که اصالت شکلی با روایت‌های نقل شده همخوانی نداشت بلکه چهره‌ای التقاطی از آن به نظر می‌آید. موقعیت شهری پل دزفول که در منطقه تاریخی و فرهنگی شهر قرار دارد بسیار تأثیرگذار بر بافت شهر پاریس شش و بخش نوساز شهر و همچنین در سواحل شرقی و غربی مشرف اپل است به‌طوری‌که رسالت‌های منسوب به پل قابل تسری به محیط پیرامون آن خواهد بود. چنین سازوکاری برخاسته از پل ایجاب می‌کند که موضوع مرمت پل امری ضروری به نظر آید. با توجه به جمیع شرایط و نشانه‌های ظاهری پل انجام سه فعالیت مرمتی یعنی مرمت پیشگیرانه ، مرمت حفاظتی و مرمت پاک‌سازی الزامی است تحقیق بر مرمت پاک‌سازی تأکید بیشتری دارد زیرا نتایج حاصل، برشا لوده ی دو و مرمت پیش از آن قرار دارند. در جریان مرمت پاک‌سازی بخش‌های ناهمگون و غیر اصیل مربوط به پهلوی اول زدوده و به جای آن‌ها به استناد به شواهد و نشانه‌های موجود در منطقه ، بازسازی متناسب با عصر ساسانیان و صفویه صورت می‌گیرد . پس از این مرحله مرمت پاک‌سازی در باقی پیکر پل نیز انجام می‌شود. صورت ظاهری پل پس از عملیات مرمت سه‌گانه خوابی رسالت‌های تاریخی، معماری، شهرسازی، فرهنگی، مذهبی، جامعه‌شناختی، نظامی ، صنعتی و هنری خواهد بود. اصالت هایی که در بافت شهر تأثیر می‌گذارد و قابل گسترش بخش‌های نوساز شدید خواهد بود .مرمت پل قدیم دزفول پاسخ‌گوی نیاز شهر و تأمین‌کننده تشخیص آتی شهر باستانی دزفول به عنوان شهری تاریخی – فرهنگی است .