سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: اولین همایش ملی حفاظت و برنامه ریزی محیط زیست

تعداد صفحات: ۱۸

نویسنده(ها):

مرجان جوهری پور – کارشناس محیط زیست شهرداری آبادان
جلیل رهبان – مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری آبادان

چکیده:

محل و دفع نامناسب مواد زائد خطرناک و شیمیایی سهم بزرگی از کل آلودگی محیط زیست را تشکیل می دهد و اثرات مخرب آن در ایجاد بحران های زیست محیطی کاملا مشهود است .براساس قانون RCRA آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا آیین نامه مربوط به مدیریت پسماندهای زیانبار راتدوین کرد .براساس این قانون این مواد باید یکی از ویژگی های قابل اشتعال ، خورنده ،فعال بودن ،دارای خاصیت انفجاری و سمی را دارا باشند . وقوع حوادث ناشی از آلودگی سواحل ،رودخانه ها ،خورها وخلیج ها به پسماندهای شیمیایی و خطرناک در جهان کم نیستند. پسماندهای شیمیایی و صنعتی حاصل تغییر و تحول در رشد و توسعه صنعتی کشورها هستند . مخاطرات حاصل از نگهداری ، جمع آوری و حمل و نقل مواد زائد خطرناک ، در سطح دنیا باعث گردید تا کشورهای اروپایی در سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۸۴ دستورالعمل هایی را به منظور پیشگیری از آسیب های جدی بر انسان و محیط زیست تدوین نمایند .کشورهایی مانند بریتانیا در سال ۱۹۷۰ ، آمریکا در سال RCRA( ) و آلمان در سال ۰۸۹۱ و فرانسه در سال ۰۸۹۱ از جمله کشور هایی بودند که در زمینه نحوه مدیریت پسماندهای شیمیایی قوانینی را وضع نمودند . در این تحقیق علاوه بر شناخت پسماندهای شیمیایی و مواد زائد خطرناک به روش های نگهداری و جابجایی آنها با تکیه بر مقررات بین المللی پرداخت شده است .مقالات علمی می تواند راهکارهای علمی و عمل خوبی را پیش روی سازمان های مسئول ، به منظور پیشگیری از حوادث احتمالی ناشی از نگهداری و حمل و نقل پسماندهای شیمیایی و خطرناک قرار دهد .همچنین قوانین مرتبط با نگهداری و حمل ونقل مواد زائد خطرناک به همراه علائم هشدار دهنده که مورد توافق جامعه بین المللی است ارائه خواهد شد.پسماندهای شیمیایی و سمی ممکن است به اشکال جامد ، مایع و گاز باشد که مدیریت نگهداری و جابجایی آنها کاملا با هم متفاوت است . قابلیت اشتعال ، خطر انفجار،ایجاد گردوغبار در محیط و پراکندگی آنها توسط باد یا هوا کش بها ،مراقبت های آتش نشانی ،اثرات سوئ بر پوست ،مخاط و چشم و خواص چسبندگی از ویژگیهای پسماندهای شیمیایی است که باید با توجه به شکل پسماند ،ضوابط لازم در مدیریت آنها مورد توجه قرار گیرد . آشنایی با علائم هشداردهنده ، رعایت ایمنی ، برچسب ها و کانتینرهای مناسب جهت حفظ و نگهداری مواد تابع قوانین خاص است .یکی از این قوانین ،دستورالعمل )SEVESO( است . شکل مواد در انتخاب روش نگهداری و حمل و نقل آنها بسیار نقش دارد.انبارداری پسماندهای شیمیایی و سمی،جزئیات قانونی و مرتبط با انتقال برون مرزی، مقررات حاکم بر پسماندها،بسته بندی ،برچسب زنی ،طراحی کانتینرهای حمل و نقل ،انتقال جاده ای و دریایی و یا راه آهن و تمهیدات لازم برای پیشگیری از وقوع حوادث از مطالب مهم این تحقیق است .با توسعه صنعتی کشورها و بالا رفتن حجم مبادلات تجاری ،تولید پسماند های شیمیایی و سمی افزایش چشمگیری داشته است. لذا درک اهمیت موضوع ،بسیار حائز اهمیت بوده و لازم است مسئولین امور،به منظور کاهش مخاطرات احتمالی و حوادث ناگوار ،که در دیگر کشورها تجربه شده است ،این موضوع را جدی گرفته و آموزش های لازم را فرا گیرند . تعیین معیارها و اصول لازم برای انجام مکان یابی محل های پسماندهای ویژه الزامی است .معیارهایی نظیر شرایط اقلیمی ،هیدرولوژیکی ،هیدروژئولوژیکی ،زمین شناختی ،لرزه خیزی و امثال آن از نقطه نظر شرایط طبیعی از یک سو و معیارهایی نظیر رعایت حرایم مصنوعی نظیر مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان ، حریم خطوط انتقال مواد نفتی ،آب ،نیرو ،راههای دسترسی ،پراکنش صنایع ،جمعیت و غیره از سوی دیگر مواردی هستند که در انجام این مطالعات نقش اساسی دارند .باانجام این مطالعات با اتخاذ روشهای خاصی نسبت به امتیاز بندی گزینه های فرضی اقدام و پس از درجه بندی گزینه ها در قالب سیستم اطلاعات جغرافیایی سایت های اولویت دار انتخاب می شوند .