سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: همایش بین المللی دانش سنتی مدیریت منابع آب

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

صفورا کارگرشورکی – دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت مناطق خشک و بیابانی دانشگاه یزد
محمد زارع ارنانی – استادیار دانشگاه یزد
مجید لباف – کارشناس مرکز بین المللی قنات وسازه های تاریخی آبی

چکیده:

قنات از نقطه نظر تعریف فنی، به مجرایی گفته می شود که در زیر زمین و با شیبی مناسب از طرف دشت به کوهستان حفر می شود تا سفره های آب را قطع و آب آنها را جمع کند. به عبارت ساده تر مجرایی زیر زمینی است که آب منابع زیر زمینی را به سطح منتقل می کند. یکی از مسائلی که در دهه های اخیر دست به گریبان قنات ها شده و موجب از بین رفتن بسیاری از آن ها در سراسر کشور شده است، طرح های عمرانی می باشند که بدون در نظر گرفتن قنات ها اجرا شده اند. این مقاله به نمونه ای از این تخریب ها که در قنات صادق آباد میبد رخ داده است می پردازد. قنات صادق آباد در دهستان شهیدیه از توابع شهرستان میبد واقع شده و حیات ساکنان این منطقه در گرو آن است. در شرایط فعلی با سوء مدیریت در حال تخریب است. مادر چاه این قنات در دشت قرار دارد. به دلیل ساخت و ساز بی رویه در حریم قنات و مسدود شدن مادر چاه، تا کنون مجبور به حفر ۴ حلقه چاه برای این قنات شده اند. کشاورزی در شهیدیه با حفر قنات صادق آباد به طور جدی شکل گرفت ولی به مرور زمان با ساخت و ساز در حریم قنات، آبدهی آن کاهش یافت و کشاورزی از رونق افتاد. این امر در نهایت منجر به از بین رفتن زمین های کشاورزی و کمربند سبز منطقه و فرسایش خاک منطقه شد. به گفته یکی از مالکین این قنات، بی توجهی مسئولان، بودجه نا کافی برای لای روبی، و انتخاب نماینده بی تجربه مزید بر علت شده و سبب کاهش بازدهی قنات صادق آباد شده است