سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: دومین کنفرانس ملی پژوهشهای کاربردی منابع آب ایران

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

مریم منصوری شوازی – دانشجوی ارشد مدیریت مناطق خشک وبیابانی
محمد زارع ارنانی – عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد
محمدعلی زارع چاهوکی – عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی تهران- واحد کرج

چکیده:

اگرچه خشکسالی در تشدید افت سطح آب سفره های زیرزمینی مؤثر است ولی عامل اصلی نیست.افزایش جمعیت و به دنبال آن افزایش تقاضای آب از یکسو و گسترش بی رویه حفر چاه و برداشت های اضافی از آب های زیرزمینی از سوی دیگر، موجب شده است که همواره شاهد افت سطح آب سفره های زیرزمینی و خشک شدن تدریجی قنات ها باشیم. بعنوان مثال طی ۳۲ سال گذشته در آبخوان اصلی دشت یزد – اردکان، سطح آب زیرمینی حدود ۱۴/۴۹ متر پایین رفته است ۱۹۷۴-۲۰۰۶ طی سی سال گذشته قنات به دلیل حفظ تعادل آب های زیرزمینی بعنوان منبع پایدار آبیاری و تأمین آب برتری دارد. قنات که شاهکار ایرانیان لقب دارد، بی شک می تواند نماد توسعه پایدار باشد. در تحقیق حاضر که به روش اسنادی صورت گرفت، به بررسی ابعاد و کارکردهای مختلف قنات پرداخته شده است و نتایج حاصل بیانگر ارزشمندی و سودمندی این فن در پایداری زیست محیطی و بهره برداری بهینه از آب سفره های زیرزمینی است. علاوه بر آن ترویج دهنده فرهنگ قناعت، اعتدال و شکیبائی در جامعه و رونق دهنده اقتصاد و معیشت مردم است. بنابراین با الگوگیری از این فن بومی می توان مدیریت های کارامدتری را در بهره برداری و استحصال آب های زیرزمینی داشت. بی شک اگر به مزایای بهره برداری پایدار توسط قنات آگاهی پیدا شود، شاید بتوان فرهنگ استفاده از قنات را دوباره گسترش داد