سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: همایش بین المللی دانش سنتی مدیریت منابع آب

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

جواد صفی نژاد – عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده:

دانش بومی مربوط به قنات و شیوه های بهره گیری از نظام آبیاری های وابسته بدان به قدری وسیع است که به تألیف مجموعه ای نیاز دارد. پیکره قنات، شیوه کار مقنیان، گروهها و قشرهای برخاسته از نگهداری قنات، شیوه های سنتی آبرسانی، نظام های تقسیم آب، سنجش زمان در طول مدار گردش آب، ابزار کار، لباس های ویژه، جمع آوری هزینه ها و … همه ریشه در سازمانی دارند که نهایتاً به مدیریت سنتی وابسته است زیرا فرهنگ و نظام وابسته بدانها در محیط های محدود جغرافیایی با مدیریت های خود جوش که از اعماق جامعه برخاسته است شکل گرفته و رشد نموده و نهادینه شده اند. در اینجا فقط از سه ویژگی از ویژگیهای متعدد، در سه منطقه از ایران با سه موضوع مختلف سنتی کهن، سخن به میان آمده است که دیگر وجود ندارند ولی گوشه ای از مدیریت آبیاری کهن سنتی را ثبت درتاریخ نموده اند، این موضوعات عبارتند از: مدیریت شگفت آور روستای گناباد مشهد. شیوه جمع آوری بومی هزینه های قنات (نفقه) در پهنه یزد. بازرسی و کنترل سنجش زمان حقابه حقابه بران در حومه نائین