سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: سومین کنفرانس دانشجویی مهندسی ماشینهای کشاورزی

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

حمیدرضا گازر – استادیار پژوهش موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
محمد لغوی – دانشیار گروه مهندسی ماشینهای کشاورزی ، دانشگاه شیراز.

چکیده:

خاک یکی از موهبت های الهی است که خداوند در اختیار بشر قرار داده است و از آن بعنوان بستر مناسب برای رویش نباتات و درختان استفاده می شود. هرگونه تغییر غیر اصولی در ساختمان خاک موجب بروز تخریب و فرسایشهای شدید از جمله فرسایشهای آبی و بادی خواهد شد که می تواند اثرات بعضاٌ غیر قابل جبرانی را به دنبال داشته باشد. در کشاورزی کاربرد غیر اصولی ادوات خاک ورزی از جمله مواردی است که به این گونه فرسایشها کمک نموده و موجب بروز پدیده های دیگری ازجمله از دست رفتن آب موجود در خاک زراعی ، فشردگی و تغییر در ساختار خاک زراعی می شود. بکارگیری ادواتی نظیر زیر شکنها در مزارع دارای بافت سنگین و متراکم از دیر باز مورد توجه بوده است و نتایج بدست آمده نشان داده است که کاربرد صحیح این گونه وسایل موجب افزایش قابل توجه محصول شده است. این در حالیست که در کشور ما گزارشات متناقضی در مورد بکارگیری یا عدم بکارگیری این وسیله ارائه شده است که کشاورزان را در بکارگیری این وسیله دچار تردید می نماید. لذا ضروری است که با در نظر گرفتن همه جوانب مربوطه و در صورت نیاز اقدام به زیرشکنی نمود تا نتیجه مطلوب حاصل گردد. در نظر گرفتن شاخصهای مختلفی که برخی مربوط به خاک ، برخی مربوط به محصول و برخی دیگر مربوط به زیر شکن می باشند در اجرای عملیات زیر شکنی موثر می باشد. تعیین نوع بافت خاک ، نوع گیاه مورد کشت و عمق توسعه ریشه آن، سنجش تراکم موجود در خاک های منطقه و مقایسه آن با مزرعه مورد آزمایش، روند تغییرات فشردگی خاک در لایه های مختلف تا عمق مورد نظر ، رعایت رطوبت مناسب در هنگام انجام زیر شکنی و تناسب ماشین و تراکتور و نیز عق بحرانی عملکرد زیر شکن از جمله مواردی هستند که موفقیت زیرشکنی را تضمین می نمایند. در این مقاله سعی شده است که با در نظر گرفتن شاخصهای ذکر شده، مکانیزمی برای انجام یا عدم انجام زیر شکنی در مزارع کشاورزی با ارائه یک چک لیست کنترلی تهیه و جهت تصمیم گیری در مورد زیرشکنی مورد استفاده قرار گیرد. در این چک لیست قبل از انجام زیر شکنی برخی مسائل مربوط به زمین ، محصول و ماشین کنترل شده و در صورت تائید نهایی و نیاز به زیر شکنی، عملیات مربوطه انجام می شود