خلاصه بحث و نتیجه گیری

پدیده بزهکاری به مثابه یک عمل انسانی، معلـول عـواملی اسـت کـه ریشـه هـای آن در شخصیت روانی، ویژگیهای جسمی و یا محـیط زنـدگی افـراد، بایـد جسـتجو گـردد. لـذا واکنش نسبت به مرتکبین آن باید با عنایت به مجموعه عواملی مانند فرصتهای مجرمانه، آستانه مقاومت، اسـتعداد جنـایی و قابلیـت کیفـر یـا اصـلاح پـذیری افـراد اعمـال شـود.

متأسفانه این مؤلفه های علمی، در سیاست جنایی تقنینی کشـور مـا مـورد عنایـت کـافی قرار نگرفته است و سیاست جنایی قانونگذار ایران در قبال وضع مجازات شلاق یا سایر ضــمانت اجراهــای کیفــری، واجــد خصیصــه ابهــام، ســرگردانی، ناکارآمــدی و فاقــد برنامه ریزی دقیق و آینده نگری موجه می باشد.((۹۲ اگر آمار جنایی دقیق در زمینه نـرخ پدیده بزهکاری در ایران ارائه شود، چه بسا دلایل واضحی بر شکست سیاست جنایی ما در سالهای اخیر آشکار گردد.

توضیح اینکه در شرایطی که امروزه علوم کیفـر شـناختی نوین به دنبال یافتن راهکارهایی مناسب جهت تربیت و اعاده بزهکاران به آغوش جامعـه می باشد و از طرفی بهره گیری از علوم مترقی مانند روانشناسی، جامعه شناسی و جـرم شناسی با هدف یافتن انگیزه های مجرمانه و احراز ابعاد شخصیتی بزهکاران و در نتیجه تطبیق کیفر متناسب با شخصـیت آنهـا، یکـی از اهـداف مهـم سیاسـت جنـایی محسـوب می گردد؛

غالب قوانین کیفری ما در محک نقد و بررسی متخصصان خبره قرار نمی گیـرد و قانونگذاری در این حوزه عموماً با شتابزدگی و تعجیـل افراطـی همـراه اسـتمضـافاً. اینکه، اهداف سزادهی، سرکوبگرانه، ارعابی و بازدارنده منتسـب بـه کیفرهـای جسـمانی نظیر شلاق، به دلیل ملاحظات گونـاگون، در مرحلـه اجـرا بـا انعطـاف، تسـاهل، تسـامح، انسداد و وقفه جدی مواجه می شود.((۹۳

نگارندگان معتقدند، در دوران کنونی که جامعه مـا همـواره در حـال تحـول و دگرگـونی است و عامل زمان و مکان نقش مهمی را در شناخت نیازهای جامعه ایفا می نماید؛ توجـه به نقش حیاتی عرف در امر قانونگذاری از اهمیت فراوانی برخـوردار مـی باشـد. در ایـن راستا، به نظر می رسد با توجه به خصیصه پویایی فقه در بستر زمان و مکان، جامعه ما نیز به اجتهادی متحول نیازمند باشد. لذا نیاز به اجتهادی پویا، ضرورتی است که حیـات جامعه در گرو آن است.

بدین لحاظ لازم می آید که فقها و علمای فـن پیرامـون مسـائل و موضوعات نوین عصر حاضر به شـور بنشـینند و فرامـوش نشـود کـه در کنـار احکـام اصولی و فروعی اسلام مسائل و موضوعات دیگری نیز در رابطه بـا عرفیـات و عقـلای هر ملت و قوم هست که همواره در حال پویایی و سازگار با جامعه پیش مـی رود. شـاید اعمال مجازاتی مانند شلاق نیز تابع این قاعده بوده و احکام مربوط به آن جنبه امضـایی داشته باشد. در این وضعیت، جای آن دارد فقهای محترم به بررسی ریشه های تـاریخی، مذهبی و فقهی این مجازات بپردازند و با نگـرش علمـی و کارشناسـانه بـه آثـار منفـی و مثبت ناشی از اجرای آن به انتخاب راهکارهای مناسب در جهت جایگزینی یـا ابقـای ایـن مجازات تحت شرایط خاص همت گمارند.