آرایش الگوهای همدید هوایی و سامانههای فشار در طول سال همراه با نقش عوامل محلی، موجب تولید، صعود، انتقال و انتشار انبوهی از ریزگردها در مناطق جنوبغرب، غرب و شمالغرب ایران میشود. اهواز یکی از شهرهایی است که تأثیرات این پدیده در آن بصورت چشمگیری وجود دارد. در این تحقیق سعی بر این است تا با بررسی دلایل و آثار وجود و گسترش ریزگردها در این منطقه بتوان رویکردهای مناسب و کاربردی در جهت کاهش اثرات ریزگردها ارائه نمود. قبل از هر چیز نمودار طوفانهای همراه با گرد و غبار که از سازمان هواشناسی کشور در بین سالهای ۱۹۵۱ تا ۲۰۱۰ تهیه شده است رسم گردید که این نمودار در شکل نمایش داده شده است.

همانطور که در این نمودار پیداست با گذشت زمان، روزهای همراه با گرد و غبار در شهر اهواز افزایش پیدا کرده است که این میزان با توجه به شرایط کنونی کشور روز به روز در حال افزایش میباشد. در این نمودار میتوان سیر افزایشی روزهای همراه با گرد

  • غبار را به وضوح مشاهده نمود. همانطور که در نمودار پیداست بعد از سال ۲۰۰۲ این مقدار سیر افزایشی شدیدی را نشان میدهد بطوریکه در سالهای انتهایی به بیش از ۳۰ روز رسیده و تا ۳۵ روز نیز گزارش شده است. باید گفت حد مجاز ذرات معلق در هوا طبق استاندارد بین المللی در شهرها ۲۴۰-۲۶۰ میکرومتر در مترمکعب است. طبق آخرین گزارشات ارائه شده طوفانهای گرد و غباری که در بهمن ماه سال ۱۳۹۳ به شهر اهواز رسیده است تا ۷۰ برابر، بیشتر از حد مجاز برای سلامتی انسان میباشد که زندگی بسیاری از ساکنان این شهر را مختل، و بسیاری را راهی بیمارستانها نموده است. غلظت ذرات گرد و غبار در این حد، علاوه بر این که در کوتاه مدت مشکلات عدیدهای برای ساکنان شهرها به وجود میآورد، در درازمدت نیز عوارض زیادی را بوجود خواهد آورد. در این راستا دولت نیز با راهکارهای کوتاه مدت نظیر توزیع ماسک در بین مردم و برپایی پایگاههای درمانی در این منطقه تا حدودی همکاری و جدیت خود را در این بخش به نمایش گذاشته است. اما باید گفت که این روند افزایشی ریزگرد امری نگران کننده میباشد و لازم است راهکارهای مناسب و صحیح در جهت مهار و کاهش این پدیده طبیعی ارائه و به اجرا درآید. در کل، مناطق غرب کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی و اقلیمی و نزدیکی به بیابان های کشورهای مجاور مانند عراق، سوریه، عربستان
  • تالابهای خشک شده و یا در حال خشک شدن، بیشتر در معرض سامانههای گرد و غبار هستند. جهت نشان دادن وسعت و جهت حرکت گرد و غبار در غرب کشور، تصویری ماهوارهای که توسط سازمان هوا فضای آمریکا (ناسا(۱ تهیه شده است در شکل زیر نمایش داده شده است.