سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین کنفرانس ملی هواشناسی و مدیریت آب کشاورزی

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

فاطمه کاراندیش – دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه تربیت مدرس
علی شاه نظری – استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری
سیدمجید میرلطیفی – دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه تربیت مدرس
نصیر روشناس – دانشجویان کارشناسی آبیاری و زهکشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی

چکیده:

رژیم گرمایی خاک روی بسیاری از خواص فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی آن مؤثر است. تغییرات دما با مکانیزم های متفاوتی می تواند رشد گیاه را تحت تأثیر خود قرار دهد. نظر به اهمیت میزان محصول در کشاورزی، اصلاع از شرایط دمایی به منظور پیش بینی، کنترل و بهبود شرایط آن در راستای رسیدن به بالاترین عملکرد لازم و ضورری می باشد. در این مطالعه، روند تغییرات مکانی دو بعدی و زمانی دما در کشت ذرت و آبیاری قطره ای سطحی تحت تیمارهای آبیاری ناقص ریشه در دو سطح ۷۵%((PRD(75) و ۵۵% ((PRD(55) و آبیاری کامل در سطح مزرعه مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این تحقیق حاکی از وجود یک رابطه خطی با ضریب همبستگی بالایی بین میزان تغییرات رطوبت و تغییرات دما در خاک در نتیجه آبیاری می باشد بررسی روند توزیع دما ۱ ساعت قبل و یک ساعت بعد از آبیاری در طی دوره اعمال تیمار حاکی از این است که در تیمارهای آبیاری ناقص ریشه بخشی از فاصله بین دو قطره چکان دستخوش تغییرات دمایی ک متری بوده که حاکی از خشک ماندن بخشی از ریشه در نتیجه آبیاری و عدم تغییر رطوبت در آن می باشد. این در حلیست که در تیمار آبیاری کامل، تغییرات دمایی در تمام محدوده بین دو قطره چکان توزیع و در نتیجه تغییرات رطوبتی در تمام این محدوده گسترده شده است. علیرغم اینکه تغییرات رطوبت نسبت به عمق در هر سه تیمار دارای روندی کاهش بوده است، اما بخش اعظم تغییرات دمایی در خاک در نتیجه آبیاری در هر سه تیمار در محدود ۶۰-۰ سانتیمتری رخ داده است. لذا با توجه به ارتباط نزدیک تغییرات دما و رطوبت می توان چنین استنتاج نمود که میزان تغییرات رطوبتی در این محدوده نیز سهم بیشتری را به خود اختصاص داده است، بررسی روند روزانه تغییرات دمایی گواه این مطلب است که بیشترین و کمترین مقدار دما در غالب روزها در تیمار آبیاری ناقص ریشه در سطح ۷۵% تغییرات معنی داری نسبت به تیمار آبیاری کامل و آبیاری ناقص ریشه در سطح ۵۵% داشته است و دامنه نوسانات دمایی در این تیمار گسترده تر است که خود دامنه نوسانات رطوبتی بیتر در تیمار ابیاری ناقص ریشه در سطح ۷۵% را به اثبات می رساند. با این وجود، بین روند توزیع زمانی و مکانی دما در دو تیمار ابیاری ناقص ریشه در سطح ۵۵% و آبیاری کامل تفاوت معنی داری وجود نداشته است. در نتیجه می توان دریافت که تحقق فرضیه های حاکم بر روش آبیاری ناقص ریشه، در کنار بسیاری از عوامل مؤثر بر آن، به سطح کاهش عمق آب آبیاری نسبت به آبیاری کامل نیز بستگی دارد.