سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین همایش ملی راهبردهای دستیابی به کشاورزی پایدار

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

علی حیدر نصرالهی – دانشجوی دکترای آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز
جواد رمضانی مقدم – دانشجوی دکترای آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز
مهدی بهرامی – دانشجوی دکترای آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز
اسفندیار جهان تاب – دانشجوی سابق کارشناسی ارشد آبخیزداری علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده:

کانالها به دلیل دارا بودن آب و مواد غذایی گیاهی محل مناسبی برای رشد علفهای هرز میباشند. برخی علفهای هرز که در شیب کانالها میرویند از نظر استحکام بخشیدن به کانال مفید میباشند اما از نظر اینکه مانع جریان آب میشوند باید از رشد آنها جلوگیری شود. ترکیب علفهای هرز و سیکل زندگی آنها بسته به شرایط اقلیمی متفاوت است. وجود علفهای هرز در زمان حداکثر رشد ۲۰ تا ۵۰ درصد سطح مقطع کانال را اشغال کرده و به همین میزان از ظرفیت انتقال دهی کانال میکاهند. چنانچه کانال زهکش در اثر عدم مراقبت به تدریج از رسوب و علفهای هرز انباشته شود برای عبور مقدار معین دبی، سطح آب افزایش پیدا خواهد کرد. بالا رفتن سطح آب عملکرد زهکشها را تحت تأثیر قرار میدهد و ممکن است آنها را پر از آب نماید که در این صورت تخریب آنها نیز در پی خواهد بود. علفهای هرز علاوه بر تأثیر بر مقدار (ضریب زبری ) و افزایش آن باعث میشوند که سرعت جریان به شدت کاهش یافته و حتی به صفر برسد. نیازهای مراقبتی کانال باید بر اساس مقایسهی هزینههای لایروبی و اثرات مخرب علفهای هرز و رسوب باشد. اما در عمل چنین مقایسهای صورت نگرفته و هرچند یکبار اقدام به تمیز کردن کانالها میشود. زمان تمیز کردن کانال در کشورهای مختلف، متفاوت میباشد. لایروبی باید زمانی انجام شود که کانال قبل از حداکثر دبی انتقال تمیز شده باشد. به طور کلی هزینههای مراقبت و لایروبی کانال- های زهکش ۲ درصد هزینههای اجرایی آن میباشد.