سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی و سومین کنفرانس ملی سد و نیروگاههای برق آبی

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

سعید غفوری – مدیر امور مهندسی عمران ، شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، تهران
مجید فاطمی – کارشناس مکانیک خاک ، شرکت مهندسی مشاور آبان پژوه، تهران
بهروز درودیان موحد – کارشناس مکانیک خاک ، شرکت مهندسی مشاور آبان پژوه، تهران .
آرش سلیمی نیا – شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، تهران .

چکیده:

یکی از پدید ههای مخرب در سدهای بتنی تر کهای حاصل از واکنش قلیایی سن گدان ههای بتن است. تر کهای حاصل ازواکنش زیا نآور پس از زم ا نهای مختلف بروز م یکنند. تورم بتن ممکن است تدریجی بوده یا ممکن است پس از گذشت مدت زمانی دفعتاً بروز کند. در صورتی که تمامی عناصر واکنش زای موجود در سن گدان هها در واکنش به مصرف رسند ممکن است تورم متوقف شود. این پدیده پس از ۳۰ سال در سدهایی در ایالات متحده با تشریح میکروسکپی نمون هها در فواصل زمانی منظم مشاهده شده است. ساز ههایی که تحت این مطالعه قرار گرفت هاند هیچگاه در معرض خطر گسیختگی فوری قرار نداشت هاند. پدیده واکنش قلیایی – کربناتی در سن گهایی که کربنات کلسیم یا دولومیت خالص نباشد بروز م یکند سن گهای دارای پتانسیل واکنش زیا نآور قلیایی- کربناتی عموماً از نوع دولومیت آهکی یا آهک دولومیتی همراه با مقداری آه کهای بسیار ریزدانه عاری از رس و مقادیر جزئی باقیمانده نامحلول (عمدتاً کوارتز) بوده که قابلیت واکنش قلیایی – سیلیسی نیز دارند که این واکنش لزوماً زیا نآور نیست. استفاده از سن گدان ههای دارای پتانسیل واکنش قلیایی – کربناتی مجاز دانسته نشده است مگر آن که تمهیدات مقابله با این پدیده موثر ارزیابی شده باشد. شایان ذکر است که اثرات مخرب ذوب و انجماد در شرایط بروز واکنش قلیایی – کربناتی مشهودتر است. در ارتباط با واکنش قلیایی – سیلیسی عموماً استفاده از پوزولا نها جهت مقابله با واکن شزایی پیشنهاد شده که این راهکار برای مقابله با واکنش قلیایی- کربناتی غیرموثر ارزیابی شده است. لذا پرداختن به این موضوع و رسیدن به راهکار مناسب حائز اهمیت است. هدف از ارائه این مقاله شناسایی مکانیزم پتانسیل واکنش قلیایی – کربناتی با انجام آزمایشات گوناگون و استفاده از شرایط آزمایشگاهی متفاوت در سن گدان ههای حاصل از معدن سنگ سد خرسان ۳ است. در این راستا نحوه مقابله با این پدیده نیز نتیج هگیری شده است