سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: سومین سمینار بین المللی دانه های روغنی و روغنهای خوراکی

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

مریم دهستانی اردکانی – بخش تحقیقات کشت بافت و انتقال ژن-پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران
مهران عنایتی شریعت پناهی – گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم باغبانی و فضای سبز دانشگاه تهران
محسن کافی – گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم باغبانی و فضای سبز دانشگاه تهران

چکیده:

نباتات روغنی منبع مهمی از روغنهای خوراکی و غیر خوراکی و اسیدهای چرب میباشند. روغن های خوراکی بخش مهمی از رژیم غذایی انسان را تشکیل میدهند. اصلاح دانه های روغنی بر سه هدف ( ابتدایی استوار است: ۱) انتخاب و اصلاح برای معرفی و استقرار نبات روغنی در یک ناحیه جدید؛ ۲ کیفیت و کمیت روغن؛ ۳) کیفیت و کمیت غذا. دابلدهاپلوئیدهاDH) به خوبی در اصلاح تعدادی از گونه های گیاهان روغنی به کار رفته اند. این روش اصلاحکنندگان را قادر میسازد تا لاینهای اینبرد از والدین هتروزیگوت در یک نسل تولید کنند. ارزش هاپلوئیدها در آنالیز ژنتیکی و اصلاح گیاهان از مدت ها پیش دانسته شده است. به هر حال، هاپلوئیدی به ندرت در طبیعت اتفاق میافتد. برای اینکه آنها در برنامه های اصلاحی مفید باشند، باید به تعداد زیاد تولید شوند. تولید گیاهان هاپلوئید/دابلد هاپلوئید باعث سرعت بخشیدن به برنامههای به نژادی، بهبود کارآیی انتخاب، شناسایی همبستگی و اثرات متقابل ژنی، تخمین واریانس ژنتیکی و تعداد ژن های کنترل کننده صفات کمی، تولید جابجایی های ژنتیکی و تسهیل انتقال ژن می گردد. در میان تکنولوژی های مختلف، جنین زایی میکروسپور متدواول ترین روش تولید گیاهان دابلدهاپلوئید می باشد. کشت میکروسپورهای جدا شده یک سیستم عالی برای مطالعه القای جنین زایی در میکروسپور فراهم نموده، و می تواند گیاهان دابلد هاپلوئید تولید کند که برنامه های اصلاحی را تسریع می کنند. کشت میکروسپور در برنامه های به نژادی، علاوه بر مزایای فوق دارای کاربردهای دیگری از قبیل ایجاد و حفظ گیاهان نرعقیم از طریق جنین زایی میکروسپور، امکان برگرداندن نر باروری از طریق بلوغ درون شیشه ای میکروسپور، غلبه بر خودناسازگاری و القا و انتخاب جهیده ها می باشد. روش کشت میکروسپور به طور موفقیت آمیزی در نباتات روغنی شامل کلزا، سویا، آفتابگردان و … مورد استفاده قرار گرفته است