سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: پانزدهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

فرید مر – بخش علوم زمین، دانشکده علوم دانشگاه شیراز
نسیم فتاحی – بخش علوم زمین، دانشکده علوم دانشگاه شیراز
سینا اسدی – بخش علوم زمین، دانشکده علوم دانشگاه شیراز

چکیده:

کانسار مس بوانات در لبه شرقی زون دگرگونی سنندج-سیرجان در جنوب غرب ایران ( ۱۹۵ کیلومتری شمال شرق شیراز) و در مجموعه سنگهای آتشفشانی-رسوبی دگرگون شده سوریان به سن پرمو تریاس قرارگرفته است. رخداد فعالیت دگرگونی-گرمابی در این منطقه باعث تشکیل دو گروه رگه های کوارتزی کانه دار ورگه های کوارتزی بی کانه شده است. رگه های کوارتزی کانه دار همراه با نهشت کلکوپیریت، پیریت،اسفالریت، گالن و اسپکیولاریت مشخص می گردد. این رگه ها در ارتباط با وافشارش ناگهانی و شکستگی های هیدرولیکی تشکیل شده اند. تشکیل رگه های کوارتز در شرایط رخساره شیست سبز تا آمفیبولیت زیرین و دراثر جدایش سیالی که احتمالا همزمان با آبگیری سنگهای عمیق پوسته مشتق شده، باعث آبشویی متابازیت های سرشار از فلزات پایه در کمپلکس سوریان شده است. این رگه ها مشابه رگه های مزوترمال کمربندهای دگرگونی فانروزوئیک می باشند. رگه های کوارتزی بی کانه با کانی نشانگر روتیل مشخص شده و در شرایط دما و فشار پایین تری نسبت به رگه های کوارتز کانه دار تشکیل شده اند. مطالعه میانبارهای سیال و ایزوتوپ های پایدار اکسیژن و هیدروژن نیز تکامل سیال دگرگونی-گرمابی را طی دو مرحله نشان می دهد. مرحله نخست کانه زایی در ارتباط با یک سیال دما بالا (بیش از ۳۰۳ درجه سانتیگراد)، نسبتا شور (میانگین ۱۰ درصد وزنی معادل (NaCl و با غلظت بالای CO2 بیش از۲/۷ درصد وزنی) بوده است. این سیال در ادامه با کاهش دما (میانگین ۱۸۳ درجه سانتیگراد) و شوری ( میانگین ۵/۴ درصد وزنی معادل NaCl در محیط های سطحی با نهشت روتیل همراه بوده است. این رگه ها تاریخچه برهمکنش سیال-سنگ را در سنگ میزبان دگرگونی کمپلکس سوریان، طی سرد شدگی، بالا آمدگی و کشش نهایی، ثبت کرده اند. همچنین، وجود توالی پاراژنزی تورمالین+ ترمولیت-اکتینولیت+ بیوتیت+ تیتانیت نشانگر توسعه دگرسانی سدیمی-کلسیمی در شرایط مزوترمال حاکم در زمان کانه زایی سولفیدی در منطقه می باشد.