سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: دومین کنفرانس ملی پژوهشهای کاربردی منابع آب ایران

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

هاجر نیک قلب – دانشجوی کارشناسی ا
شهاب عراقی نژاد – استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران

چکیده:

کشورهایی که در سالیان اخیر سیلابها و خشکسالی های شدیدی را تجربه کرده اند، ضرورت انجام مدیریت بهینه منابع آب موجود را بیش از پیش احساس می کنند. مطالعه تحقیقات انجام شده در دهه های اخیر در مدیریت منابع آب، نشان دهنده توجه بیشتر این کشورها به تولید علم و ابزار مقتضی در این زمینه است . تدو ین ی ک سامانه تصم یم ی ار مکا نی SDSS)برای ارزیابی خشکسالی می تواند تصمیم گیرنده را در اخذ تصمیمی درست برای مدیریت منابع آب حوضه های آبریز، یاری نماید. اطلاع از داده های مکانی و پراکندگی ایستگاههای سنجش و منابع و مصارف آبی به مدد سیستم اطلاعات جغرافیاییGIS) و نرم افزارهای آن امکانپذیر است. نظر به اینکه مبنای سامانه های تصمیم یار، تصم یم گی ریاست، در این سامانه از تصمیم گیری چند معیاره مکانی فازیFSMCDM) استفاده شده است و روش مورد استفاده درتصمیم گیری، تحلیل سلسله مراتبی مکانی فازیFSAHP)است. خشکسالی یک منطقه حاصل برآیند خشکسا لی ه ای هواشناسی، هیدرولوژیکی،کشاورزی و اقتصادی اجتماعی است و شاخص های خشکسالی، بیان کننده شرا یط خشکسا لی هستند اما شاخص های منفرد دارای کمبودها و نقطه ضعف هایی هستند و قادر به لحاظ کردن تمامی پارامترها در برآورد شرایط خشکسالی نیستند و نمی توانند درک درستی از خشکسالی یک منطقه ارائه نمایند. سامانه تصمیم یار ارائه شده در تحقیق حاضر، قادر است وضعیت خشکسالی واقعی منطقه را در شرایط موجود و در آینده و به صورت مکانی پ یش بینی کند. این سامانه به جای در نظر گرفتن شاخصهای منفرد، یک شاخص ترکیبی خشکسالی Hybrid Drought Index را در نظر می گیرد که می تواند با لحاظ نمودن پارامترهایی چون میزان بارش، حجم آبدهی، مقادیر نیازهای آبی، حجم آب زیرزمینی، جمعیت، شرایط اکولوژیکی منطقه و کیفیت آب و همچنین ارزش اقتصادی آب ، خطر خشکسالی و خسارات وارده را در ماهها و سالهای آتی و در مناطق مختلف، با در نظر گرفتن شرایط عدم قطعیت، پ یش بین ی نمای د. مطالعه موردی تحقیق حاضر، حوضه آبریز گرگانرود- قره سو است که در جنوب شرقی دریای خزر قرار دارد