سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: یازدهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

مرتضی کمالی – کارشناس ارشد هواشناسی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقا
سهراب حجام – دانشیار گروه هواشناسی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقا
مجید وظیفه دوست – استادیار گروه مهندسی آب – دانشگاه گیلان

چکیده:

در سالهای اخیر گرم شدن جهانی هوا و افزایش سریع رشد جمعیت ، افزایش مصرف اب در زمینه های مختلف زندگی انسان را در پی داشته است. برف یکی از مهمترین منابع اب شیرین است. آب حاصل از دذوب آن تامین کننده آب بخش شرب و کشاورزی می باشد. روشهای مطالعاتی مختلفی برای ارزیابی میزان برف مورد استفاده قرار می گیرد که در تمامی آنها کمبود داده های برف سنجی به علت فقر تعداد ایستگاههای هواشناسی مشهود است. استفاده از تصاویر ماهواره ای بمنظور ارزیابی پوشش های برفی امروزه در مطالعات برف سنجی جایگاه ویژه ای دارد. هدف این مطالعه ارزیابی سطح پوشش برف استان خراسان شمالی با استفاده از محصول mod10a2 تصاویر سنجنده Modis از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ بوده است. بازه زمانی دوره برفی منطقه از آبان تا اردیبهشت تعیین شد. برای هر سال ۲۴ و در مجموع ۲۱۶ تصویر مورد پردازش قرار گرفت. با توجه به حجم بسیار زیاد تصاویر از کد نویسی در نرم افزار مطلب استفاده شد. سطح پوشش برف با توجه به مرز شهرستانهای استان و داده های ماهواره بر حسب پیکسل برفی در این نرم افزار محاسبه گردید. پس از آن داده هی ماهواره با داده های برف از گزارش های سینوپ ایستگاه سینوپتیک بجنورد مورد مقایسه قرار گرفت که بررسی ها نشان داد که راستنمایی تصاویر ماهواره با داده های ایستگاه سینوپتیک حداقل در سطح ۱ درصد معنی دار می باشند. شاخص مدت پوشش برف SCD نیز در این مطالعه برای منطقه در ۶ شهرستان استان خراسان شمالی محاسبه شد. بررسی سهم هر فصلاز سطح پوشش برف در ۶ شهرستان استان خراسان شمالی با توجه به شاخص مدت پوشش برف مشخص نمود که بیشترین مدت پوشش برف در فصل زمستان متعلق به شهرستان جاجرم با ۵۳ درصد و کمترین ان مربوط به اسفراین با ۴۹ درصد می باشد. بیشترین مدت پوشش برف در فصل بهار به شهرستان اسفراین با ۲۲ درصد و کمترین مدت به شهرستان جاجرم با ۱۸ درصد مربوط می باشد. بیشترین مدت پوشش برف در فصل پاییز به شهرستان های شیروان ، بجنورد ، فاروج با ۲۹ درصد و کمترین مدت به شهرستان جاجرم ، مانه و سملقان ، اسفراین با ۳۰ درصد مربوط می باشد. توزیع زمانی مدت پوشش برف در این استان به ترتیب در زمستان ، پاییز و بهار می باشد.