سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: دهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

اسماعیل دودانگه – دانشجوی کارشناسی ارشد بیابانزدائی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنع
سعید سلطانی کوپائی – دانشیار گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ص
سید مهدی سیفی تیزابی – دانشجوی کارشناسی ارشد بیابانزدائی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنع
علی خنامانی – دانشجوی کارشناسی ارشد بیابانزدائی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنع

چکیده:

مناطق خشک حدود ۱/۳ خشکیهای سطح زمین را تشکیل می دهند میزان بارش در این مناطق کم و میزان تبخیر زیاد که گاهی تا ۴۰ برابر میزان بارش می رسد. با این شرایط مناطق خشک از نظر منابع آب در مضیقه هستند از آنجایی که آبهای سطحی در این مناطق چندان قابل اطمینان نیستند(به علت کم و نامنظم بودن بارش) بشر سعی کرده است تا به منابع آب زیرزمین که کمتر دستخوش تغییرات محیطی قرار می گیرند روی آورد. زنجان نیز از جمله مناطق خشک و نیمه خشک کشور می باشد با بارش سالیانه ۳۶۲،۶۶ میلیمتر که اخیراَ به دلیل کاهش بارندگی، مجموع سالیانه داده های بارندگی کاهش محسوسی داشته به نحوی که از ۸/۶۲۳ میلیمتر در سال ۱۹۵۶ میلادی به ۹/۳۵۴ میلیمتر در سال ۲۰۰۳ میلادی رسیده است و باعث افزایش بهره برداری از منابع آبهای زیرزمینی در این منطقه شده است. لذا در این تحقیق سعی شده است زمانهای حداکثر و حداقل بهره برداری از سفره های آب زیرزمینی در این دشت مشخص شود تا بتوان از این طریق مشکلات ناشی از بهره برداری بی رویه از این منابع را به حداقل رساند. در تحقیق حاضر رند تغییرات سطح آب زیرزمینی دشت زنجان در طی سالهای آماری ۱۳۸۱-۱۳۸۸ مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا داده های سطح آب زیرزمینی به صورت ماهانه از سازمان اب منطقه ای استان دریافت گردید سپس هیدروگراف واحد سالانه و نمودار روند تغییرات سالانه سطح آب زیرزمینی رسم گردید. نتایج نشان دهنده ی آن است که به دلیل کاهش بارندگی و وقوع خشکسالی ها و همچنین به علت بهره برداری بی رویه از سفره ی آب زیرزمینی در این دشت سطح آب سالانه حدودا ۱۷۷ سانتی متر افت نشان میدهد. نتایج همچنین نشان داد که بیشترین افت سطح آب مربوط به اوایل فصل بهار و کمترین مقدار افت مربوط به فصل زمستان بوده است که باید در برنامه ریزیهای منطقه ای برای این دشت مورد لحاظ قرار گیرد.