سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: نخستین همایش ملی جهاد اقتصادی در عرصه کشاورزی و منابع طبیعی

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

جعفر احمدی – مدیردفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه ای قم
مجتبی علی مددی – معاون حفاظت و بهره برداری از منابع آب شرکت آب منطقه ای قم
لیلی آخوندی – کارشناس کیفیت منابع آب شرکت آب منطقه ای قم

چکیده:

استان قم با مساحتی در حدود ۱۱۲۳۸ کیلومتر مربع و جمعیتی حدود ۱۱۵۰۰۰۰ نفر دارای متوسط بارندگی سالانه ۱۶۳/۲ میلیمتر می باشد. رودخانه اصلی استان قم (قمرود) بوده که پس از پر کردن سد گلپایگان و چندین سد و بند کوچک دیگر به سد ۱۵ خرداد می ریزد با توجه به کاهش قابل ملاحظه آبدهی این رودخانه و وابستگی تأمین آب شرب و کشاورزی و صنعت استان قم به این سد، منطقه دچار چالش جدیدی جهت تأمین آب در بخش های مختلف مصرف شده است. به طور کلی حدود ۳۹۰ میلیون مترمکعب کاهش سالیانه ورودی آبهای سطحی به استان قم رخ داده است. با توجه به کمبود منابع تأمین آب سطحی در این استان حجم تخلیه از منابع آب زیرزمینی جهت مصارف کشاورزی، صنعت و شرب و بهداشت به ترتیب ۷۷۲،۲۱/۵،۳۵ میلیون متر مکعب می باشد. از تفاضل میزان تغذیه و تخلیه از سفره، رقم کسری حجم مخزن ۳۲۶- میلیون مترمکعب بدست می آید که نشان می دهد منابع آبی فعلی پاسخگوی نیازهای آتی و توسعه ای استان بصورت پایدار نخواهد بود. در این تحقیق با شناسایی منابع آب موجود و همچنین مصارف مختلف اعم از شرب، صنعت و کشاورزی با انجام برآورد های کارشناسی و محاسباتی حجم آبهای غیرمتعارف در قالب پسابها و آبهای برگشتی و همچنین منابع آبهای شور، لب شور و ابر شور سطحی و زیرزمینی استان مورد ارزیابی قرار گرفته است. براساس نتایج بدست آمده حجم آبهای غیر متعارف سطحی در حدود ۱۲۸ میلیون متر مکعب برآورد می شود که این رقم در مورد حجم خیره کل آبهای شور، لب شور و ابر شور سطحی و زیر زمینی در حدود ۱۰/۶ میلیارد متر مکعب بوده که از نظر بهره برداری به دلیل حفاظت های کمی و کیفی فقط حجم ناچیزی از آن قابل استحصال می باشد. از سوی دیگر آبهای غیر متعارف که بصورت پساب در منطقه وجود دارند شامل پسابهای خانگی، صنعتی و کشاورزی به ترتیب ۶۵/۵،۷/۵،۳۳۳ میلیون متر مکعب برآورد شده است.