سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: یازدهمین همایش ملی بهداشت محیط

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

منصور جهانتیغ – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان

چکیده:

برای اجرای این پژوهش ابتدا از طریق عکس ها و نقشه های ۱:۵۰۰۰۰ نقاط بحرانی حرکت شن های روان شناسایی گردیده و مکان هایی که با مشارکت مردم در شرف تثبیت بود انتخاب شده و همچنین بررسی هایی نیز در خصوص وضعیت اقتصادی و اجتماعی انان صورت پذیرفته است. این مناطق شامل محل برداشت (داخل دریاچه هامون) و محل فرود امدن ماسه بادی در روستاهای پایین دست (شامل روستای زیارت و جهان تیغ از توابع بخش پشت اب زایل) است. در محل برداشت بادشکن ها غیر زنده در سه ردیف به ارتفاع حدود ۱۵۰ سانتی متر به طول حدود ۵۰۰ متر و به فاصله متغیر تا ۳۰ متر از یکدیگر ایجاد گردیده است. همچنین در بالا دست روستاهای مزبور نیز ۳ ردیف بادشکن با فواصل مختلف از ۵۰ تا ۷۰ متر احداث شده که بعضا بعضی از آنها بیش از ۵۰۰ متر طول دارد. پس از آن اقدام به اندازه گیری ارتفاع و حجم شن های روان پایین دست آنها شد.نمونه های از خاک محل مورد پژوهش جهت شناسایی پارامترهای OM,M,EC,PH و بافت خاک به آزمایشگاه انتقال داده شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت . همچنین میزان پوشش گیاهی منطقه نیز برآورد گردید. بیشترین ارتفاع رسوبات طی مدت پژوهش در بادشکن های احداثی در منطقه مورد مطالعه ( دریاچه هامون ، شمال و داخل روستای جهان تیغ) به ترتیب ۷۵ و ۱۰۵ و ۲۸۵ سانتی متر است.میزان ورود ماسه بادی در ردیف های اول ، دوم ، سوم بادشکن های در یاچه هامون به ترتیب ۱۵۸۲و۷۳۵و۲۲۰ متر مکعب می باشد که این مقدار در شمال روستای جهان تیغ به ترتیب ۲۷۸۵و۲۳۵۵و۲۳۱۰ متر مکعب اندازه گیری شد. همچنین رسوبات ورودی در سه ردیف از مناطق مسکونی روستای مزبور برابر ۱۰۲۳و۱۰۴۷۰و۹۶۴۰ متر مکعب در طول دوره پژوهش یعنی در فاصله زمانی ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۲ برآورد گردید که بر خلاف بادشکن های کوتاه در سایر نقاط ، بین انها اختلاف فاحشی مشاهده نمیشود.از اثرات فرسایشات بادی بر منطقه مزبور مهاجرت بیش از ۸۰ ردصد ساکنان آن به سایر نقاط کشور ، تخریب زمین های کشاورزی ، افزایش انواع بیماری ها اعم از بیماری های جسمی و روحی ، کاهش امید به زندگی در بین بهره برداران ، کاهش درآمد و …. میباشد. این مقاله به عنوان نمونه به بررسی و تحلیل فرسایش بادی بر محیط زیست در طی سالهای ۱۳۸۲-۱۳۸۱ در منطقه خاصی از سیستان می پردازد.