سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: همایش ملی اصلاح الگوی تولید و مصرف

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

هوشنگ افضلی گروه – کارشناس ارشد مکانیزاسیون کشاورزی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقی
فرزاد آزادشهرکی – عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طب
علی اصغر رجبعلی پور – عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طب

چکیده:

کشور ایران، به عنوان یکی از کشورهای واقع در کمربند خشککره زمین با مشکل کم آبی مواجه میباشد آمار گویای آن استکه میزان آب در این کشور در طول سالیان اخیر رو به کاهشبوده، به طوری که سرانه آب از ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ متر مکعبدر دهه ۳۰ شمسی به حدود ۲۰۰۰ متر مکعبدر شرایط حاضر رسیده استو در صورت تداوم روند کنونی به کمتر از ۱۰۰۰ متر مکعبدر سال ۱۴۰۰ شمسی خواهد رسید. از سوی دیگر کشور ما علاوه بر مواجه بودن با کاهشنزولات جوی با توزیع و پراکنشنامناسب زمانی و مکانی بارشها نیز روبرو استکه خود بر پیچیدگی مشکل می افزاید. بنابراین بحثکم آبی و در نهایتبحران آب یکواقعیت عینی در کشور محسوب گردیده و پدیدهای همانند خشکسالی به عنوان زیر مجموعهای از کم آبی را دیگر نمیتوان بهعنوان یکحادثه غیر مترقبه و موردی تلقی نمود. خشکسالی نیز به عنوان یکپدیده طبیعی همچون سایر پدیدههای طبیعی به مدد دانش، آگاهی، برنامه ریزی و مدیریتصحیح قابل پیشبینی و کنترل می باشد و می توان خسارات ناشی از آن را به حداقل رساند. بدین منظور آزمایشی به صورت اسپلیتپلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقاتکشاورزی کرمان با خاکشنی اجرا گردید. خاکورزی با حفظ بقایای گیاهی به عنوان فاکتور اصلی شامل: خاکورزی مرسوم (گاوآهن برگرداندار + دو بار دیسک+ ماله)، کمخاکورزی (دوبار دیسک)، بیخاکورزی (کاشتمستقیم بذر) و آبیاری به عنوان فاکتور فرعی شامل: آبیاری جوی و پشتهای و آبیاری نواری ارزیابی شدند. بر اساس نتایج حاصل از این بررسی، اثر منفرد فاکتورهای خاکورزی و آبیاری در سطح احتمال ۱ درصد و اثر متقابل آنها در سطح احتمال ۵ درصد ۹۸۳۵ کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد را در بین بقیه تیمارها / برای صفت عملکرد معنی دار بود. بر اساسنتایج، تیمار کمخاکورزی با ۲۵ داشت. بین دو سطح شخم مرسوم و کمخاکورزی اختلافمعنیداری مشاهده نشد. عملکرد در آبیاری نواری ۹ درصد بیشتر از روشآبیاری جوی و پشتهای بود. در آبیاری جوی و پشتهای ۱۳۸۵۰ و آبیاری نواری ۷۵۳۰ مترمکعبآب در هکتار مصرفشد. نتایج تحقیق نشان داد که تیمار آبیاری نواری و کمخاکورزی با۱/۳۹۷ کیلوگرم بر مترمکعببیشترین کارایی مصرفآب را داشت. آبیاری نواری باعث ۴۰ درصد صرفه جویی در مصرفآب شد. با توجه به نتایج برای شرایط مشابه منطقه مورد تحقیق، روشکمخاکورزی با آبیاری نواری توصیه میشود