سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین همایش ملی معماری و شهرسازی اسلامی

تعداد صفحات: ۱۸

نویسنده(ها):

اصغر محمدمردای – استاد گروه مرمت و احیای ابنیه تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگ
ساناز جعفرپورناصر – دانشجوی کارشناسیارشد گروه مرمت و احیای ابنیه تاریخی، دانشگاه علم و صن

چکیده:

شهرسازی دوره ایلخانی تحت تأثیر شرایط حاصل از حملات مغولان به آسیای مرکزی، ایران وبخشی از آسیای صغیر، بر بستر ساختار سلجوقی شهرها شکل گرفت. این الگو با رشد شهری سریع،سیر تکاملی خود را به سوی آفرینش مادرشهری طراحی شده طی کرد. اوج شهرسازی ایلخانی، تجسمیافته در کالبد شهر تبریز به عنوان پایتخت استراتژیک ایلخانان ( ۶۶۳ ه.ق./ ۱۲۶۵ م. تا ۷۱۳ه.ق./ ۱۳۱۳ م.)، مصادف با تشکیل امپراطوری عثمانی ( ۶۹۹ ه.ق. / ۱۲۹۹ م.) در آسیای صغیر بوده است.در تحقیق حاضر با مطالعه روند تحولات سازمان شهری دوره ایلخانی، به بررسی تأثیر آن بر شکلگیریاستخوانبندی مرسوم قلعه، شهر و حومه در نظام ساختاری شهرهای عثمانی پرداخته شده است. بدینمنظور جهت تبیین اهداف تحقیق مطالعهای تطبیقی ما بین توسعه شهری تبریز در دوره ایخانان و توسعهشهر بورسا به عنوان نخستین پایتخت عثمانی با سابقه ساختار اولیهی رومیبیزانسی صورت گرفتهاست. از این رو با پیاده کردن تحولات ساختاری شهر تبریز طی دوره ایلخانان بر اساس اسناد و مدارکموجود و تطبیق دادههای به دست آمده، کلیتی از شهر ایلخانی جهت مطالعه سیاستها و الگوهایتوسعه شهری حاصل گشته است. این امر تأثیرگذاری الگوی رشدیافته و پایداری را در تعریف سیمای کالبدی پایتختهای عثمانی نشان میدهد. در نهایت طی مطالعات کتابخانهای و با رویکردی تحلیلی وتاریخی سیاستهای اعمال شده و عوامل مشترک و تأثیرگذار بر شکلگیری چنین مادرشهرهائی دردوره مربوطه، بحث و جمع بندی شده است.