سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: سومین سمینار بین المللی دانه های روغنی و روغنهای خوراکی

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

فهیمه احمدی واوسری – دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی دانشگاه آزاد آیت الله آملی
همت اله پیردشتی – استادیارگروه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده:

این آزمایش در سال زراعی ۱۳۸۷ در آموزشی _ پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در ۳ تکرار به اجرا درآمد. عوامل مورد بررسی در این آزمایش عبارت بودند از: کود بیولوژیک در دو سطح (بدون استفاده و با استفاده از کود بیولوژیک) و کود فسفره از منبع سوپرفسفات تریپل در ۳ سطح (شاهد یا بدون مصرف فسفر؛ مصرف ۵۰ کیلو گرم کود فسفر در هکتار؛ ۱۰۰ کیلوگرم کود فسفردر هکتار). کود بیولوژیک شامل دو نوع باکتری حلکننده فسفر از گونه های باسیلوس لنتوس که با ترشح اسیدهای آلی و گونه ای از سودوموناس پوتیدا که با ترشح اسید فسفاتاز سبب حلالیت فسفر نامحلول میشوند بود. رقم کنجد مورد کاشت، ناز تکشاخه بود. نتایج تجزیه واریانس بیانگر وجود تفاوت معنیدار بین تیمارهای مختلف کود فسفر از لحاظ عملکرد دانه، تعداد دانه در کپسول، درصد روغن و عملکرد روغن بود اما از نظر وزن هزاردانه تفاوت معنیداری مشاهده نگردید. همچنین اثر متقابل بین کود فسفر و باکتریهای محرک رشد در تمامی صفات مورد مطالعه تأثیر معنیداری نشان داد. نتایج اثر متقابل نشان میدهد که استفاده از کودهای بیولوژیک بدون مصرف فسفر نتوانست تعداد دانه در کپسول، وزن هزاردانه و عملکرد دانه در کنجد را به طور معنیداری افزایش دهد اما موجب افزایش معنیداری در درصد روغن شددر این آزمایش میزان عملکرد دانه از۳۲۷/۲۶گرم در متر مربع در تیمار ۱۰۰ کیلوگرم کود فسفره + کود بیولوژیک تا۵۶۳/۵۷ گرم در متر مربع در تیمار ۵۰ کیلوگرم کود فسفره+ کود بیولوژیک متغیر بود. همچنین هنگامی که کود بیولوژیک به همراه مقادیر کاهش یافته فسفر ( ۵۰ کیلوگرم در هکتار) به کار رفت توانست تعداد دانه در کپسول و عملکرد دانه کنجد را بهطور معنیداری (به ترتیب به اندازه تقریباً ۲۰ و ۳۳ درصد) افزایش بدهد درحالیکه وزن هزاردانه و درصد روغن به طور معنیداری تحت تأثیر این تیمار قرار نگرفتند. با توجه به نتایج بهدست آمده در این پژوهش میتوان اظهار داشت که استفاده از باکتریهای حلکنندهی فسفر(نصف مقدار معمول کود شیمیایی فسفاته) توانست موجب بهبود صفات مرتبط با عملکرد دانه کنجد در مقایسه با شاهد و حتی مقدار معمول کود شیمیایی فسفاته شود