سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: سومین سمینار بین المللی دانه های روغنی و روغنهای خوراکی

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

مسعود اسکندری تربقان – خراسان شمالی، شیروان، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، صندوق پستی ۱۴۹
حسین حاتم زاده – اعضای هیات علمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
الیاس نیستانی –

چکیده:

در بین گیاهان روغنی، گلرنگ تنها گیاهی است که سازگاری بیشتری به شرایط دیم کشور ما دارد. به منظور بررسی ارقام برتر گلرنگ در مزارع کشاورزان و مقایسه نتایج داخل ایستگاه با شرایط زارعین، این تحقیق در سال زراعی۸۸-۸۷ با استفاده از هشت ژنوتیپ گلرنگ در دو منطقهی شیروان و بجنورد به صورت کشت بهاره و در شرایط دیم استان خراسان شمالی انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تجزیه واریانس مرکب داده ها نشان داد صفات عملکرد دانه، ارتفاع بوته و تعداد روز تا گلدهی در سطح یک درصد و تعداد قوزه در بوته در سطح پنج درصد در دو مکان اختلاف معنیدار داشتند و تنها صفت وزن هزار دانه، تحت تاثیر مکان آزمایش قرار نگرفت. در این آزمایش، بین حداقل دو ژنوتیپ از لحاظ عملکرد دانه و وزن هزار دانه اختلاف معنیداری وجود دارد. مقایسه میانگین عملکرد دانه ژنوتیپ ها در دو مکان، مشخص نمود که مشابه با نتایج تجزیه های جداگانه در دو منطقه ی بدرانلوی شهرستان بجنورد و لوجلی در شهرستان شیروان، در تجزیه مرکب نیز سه ژنوتیپ: تحت شماره ۴۷ با ۴۴۵/۶۵ کیلو گرم در هکتار، و لاین تحت شماره ۴۱۱ با ۴۴۱/۷۵ کیلوگرم درهکتار و رقم Syrian با ۴۲۷/۳ کیلو گرم در هکتار، نسبت به بقیه ژنوتیپها از عملکرد دانه بیشتری برخوردار بودند و اختلاف معنیداری با ژنوتیپ های دیگر داشتندسه ژنوتیپ نسبتاً پرمحصول این آزمایش جزو ژنوتیپهای بدونخار گلرنگ می باشند. بیشترین عملکرد دانه را ژنوتیپ شماره ۴۱۱ در منطقه بدرانلو از دهستان های بجنورد داشت۶۱۸/۵ کیلو گرم در هکتار). نتایج مقایسه گروهی (اورتوگونال) ژنوتیپ های خاردار در برابر ژنوتیپهای بدون خار گلرنگ نشان داد که ژنوتیپ های بدون خار گلرنگ از برتری معنی داری برخوردار بودند. تجزیه همبستگی نشان داد که عملکرد دانه با وزن هزار دانه همبستگی مثبت و معنی دار r = 0/768 و با تعداد دانه در قوزه همبستگی منفی معنیداری داشت .( r = -0/757)