سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

سهراب میراثی –
حسین رهنما – استادیار گروه عمران و محیط زیست دانشگاه صنعتی شیراز
سیدمحمد بینش – استادیار گروه عمران و محیط زیست دانشگاه صنعتی شیراز
مسعود الیاسی – دانشجوی کارشناسی عمران

چکیده:

پدیده فرونشست در طی سالهای گذشته به دلایل مختلف از جمله رشد بیرویه جمعیت، برداشت بیش از حد از منابع آب زیرزمینی به همراه عوامل دیگر سبب بروز مشکلات و معضلات فراوان به زمینهای کشاورزی، ساختمانهای مسکونی، جادهها، خطوط انتقال نیرو و … شده است. همچنانکه این پدیده در دشتهای مختلف کشور مشاهده شده است در چند سال گذشته آسیب های فراوان به دشتهای استان فارس به خصوص ساختمانهای مسکونی روستایی و آثار باستانی وارد نموده است.که به دلیل بی توجهی به این پدیده تعدادی از خانه های روستایی قابلیت بهره برداری و سکونت خود را از دست دادهاند و مسائلی نظیر کوچ، انتقال افراد و ایجاد خانههای جدید بوجود آمده است که هزینههای زیادی را در بر داشته است. دراین مقاله با انجام یک پژوهش موردی کلیه عوامل اساسی اثرگذا ر روی پدیده فرونشست و آسیبهای ناشی از آن در دشت مرودشت و مناطق روستایی در نظر گرفته شده است. در ابتدا با بررسی هیدروگراف و مشاهدات صحرایی دشت مرودشت، نواحی و روستاهایی که دارای بیشترین نشست و آسیب بودند مشخص شده، سپس بررسی و محاسبه دقیق فرونشست آن نواحی انجام شده است. عواملی اساسی شامل افت سطح آب زیرزمینی به میزان ۲۳ متر، ضخامت زیاد آبرفت دشت متشکل از لایههای ضخیم رسی، تغییر ضخامت لایهها در دامنه کوهها و همراستا بودن ترکها وشکاف های ایجاد شده با راستای گسل موجود در محدوده مورد بررسی، باعث فرونشست خاک در این مناطق شدهاند. با بررسی مطالعات صحرایی انجام شده و لحاظ کردن عوامل مربوطه نشستی حدود ۳۵ سانتیمتر بدست آمده است که با مشاهدات صحرایی همخوانی دارد. با بررسی کلی و جمع بندی از دادههای بدست آمده، نشست ها وآسیبهای متغییر مناطق مختلف، راهکارهای مناسب جهت جلوگیری از این پدیده و خسارتهای ناشی از آن ارائه شده است.