سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: همایش بین المللی دانش سنتی مدیریت منابع آب

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

رسول دخیلی – کارشناس زمین شناسی و GIS شرکت مهندسی مشاور کاوش پی مشهد
حسن شجاعی سیوکی – دانشجوی دکترای علوم زمین دانشگاه ورشو لهستان و مدیریت شرکت مهندسی مش
عباس خاشعی سیوکی – استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بیرجند

چکیده:

بازسازی و مرمت سازه های تاریخی آبی بگونه ای که بتوان از آنها در حال حاضر نیز استفاده نمود علاوه بر جذب توریست از اهمیت ویژه ای برخوردار است در این میان نحوه بهره برداری از سازه در طول مدت زمان نقش مهمی در استفاده درست و بهینه کنونی آن دارد. بند فریمان را که می توان نمونه ای ازانواع سدهای پایه ای یا پشت بنددار دانست ، بر روی رودخانه فریمان و در ۱۱ کیلومتری جنوب شهر فریمان و ۴ کیلومتری جنوب کارخانه قند فریمان بیش از هزاران سال قبل احداث شده است . رودخانه فریمان ازسرشاخه های جام روداست که از ارتفاعات کوه سمبار وکوه سیاه در جنوب غربی فریمان سرچشمه می‌گیرد و دشت فریمان را به صورت فصلی زهکشی می‌کند. مشخصات فعلی بند فریمان عبارت از ارتفاع از پی۳۰ متر، ارتفاع از بستر رودخانه ۲۶ متر، طول تاج ۱۴۰ متر و حجم مخزن ۵/۲ میلیون متر مکعب می باشد. هدف از این تحقیق بررسی تاریخچه بهره برداری و ساخت از بند مذکور می باشد تا چگونگی بقا و حفظ آن مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا علاوه بر تاریخچه ساخت به چگونگی مرمت سازه پرداخته شد و چگونگی بهره برداری کنونی بند مورد تحلیل قرار گرفت . نتایج نشان داد که مصالح اصلی به کاررفته در بنای بند، آجر ، سنگ و ملات مخلوط از آهک و شن و خاک بوده که بهره برداری مناسب از آن علت عمده بقای آن در طول سالها بوده است