سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین همایش ملی زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

مهرداد کریمی – استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه شیراز
نغمه سلطانی – دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی
سینا اسدی – دانشجوی دکتری زمین شناسی اقتصادی
عصمت اسماعیل زاده – پژوهشگر تحقیق و توسعه مجتمع مس سرچشمه

چکیده:

کانسار مس پورفیری دره زار در جنوب شرقی کمربند آتشفشانی ،نفوذی دهج-ساردوئیه (کمان ارومیه-دختر جنوبی) و در ۸کیلومتری معدن مس پورفیری سرچشمه واقع است . این کانسار در درون سنگهای آتشفشانی – رسوبی ائوسن با ترکیب آندزیت-بازالت و سنگ های کربناتی کرتاسه قرار گرفته است. کانی سازی نوع پورفیری همراه با توده نفوذی گرانودیوریتی به سن میوسن رخ داده است . مطالعات سنگ نگاری نشان می دهد که توده نفوذی به طور عمده دارای بافت ریزدانه تا پورفیری بوده و دارای درشت بلورهای ارتوکلاز، پلاژیوکلاز، کوارتز، آمفیبول، پیروکسن و بیوتیت می باشد . کلکوپیریت، بورنیت، پیریت، کلکوسیت و کوولیت مهم ترین کانی های سولفیدی در این منطقه می باشند. کانی سازی سولفیدی به شکل افشان، رگه ای و رگچه ای مشاهده می شود . چهار هاله دگرسانی اولیه در این کانسار مشخص شده اس ت: پتاسیمی، سریسیتی، رسی و پروپلیتی . رخداد بالاآمدگی و عملکرد فرایندهای ثانویه باعث تفکیک مناطق کانی سازی به سه زون درونزاد، غنی شدگی سطحیزاد و اکسیدی فروشست شده است . کانی سازی درونزاد که عمیق ترین منطقه کانی سازی بوده، ناشی از بالا آمدن سیالات ماگمائی -گرمابی وابسته به توده پورفیری می باشد . مهمترین کانیهای سولفیدی این منطقه را کلکوپیریت، پیریت و به طور جزیی مولیبدنیت، تنانتیت، انیدریت و بورنیت تشکیل می دهند. منطقه غنی شدگی سطحی زاد، حاصل فرآیند شستشو توسط سیالات جوی فرورو می باشد . این منطقه در زیر منطقه اکسیدی فروشست قرار دارد و با غلظت بالای کانی های سولفیدی به ویژه کلکوسیت و کوولیت مشخص می گردد. منطقه فروشست اکسیدی فوقانی ترین افق کانی سازی در معدن است . کانی های سولفیدی این زون تقریبا به اکسیدهای آهن دگرسان شده و شبکه استوک ورک را ساخته اند . از کانی های اصلی این زون می توان به هماتیت، گوتیت، لیمونیت، جاروسیت، مالاکیت و آزوریت اشاره کرد.