سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: همایش ملی بحران آب در کشاورزی و منابع طبیعی

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

محمدصادق عزیزیان – دانشگاه جامع علمی کاربردی صنایع دستی کردستان
فرشاد صفرپور – دانشگاه یزد

چکیده:

پدیده خشکسالی به عنوان یکی از رخدادهای طبیعی جهان بطور متناوب در طول زمان اتفاق می افتد و خسارت های جبران ناپذیری را بر جامعه انسانی، حیوانی ، گیاهی و محیط زیست وارد می کند. این حادثه با دیگر حوادث طبیعی بنابه عللی تفاوت دارد. نخست اینکه این پدیده به کندی شروع می شود و تاثیر آن به تدریج و در یک دوره زمانی نسبتاً طولانی در بخش های مختلف از جمله کشاورزی ظاهر می شود. از سوی دیگر تعیین دقیق زمان شروع و خاتمه این پدیده تا حدودی مشکل است. خشکسالی کشاورزی را شرایطی که رطوبت موجود در خاک برای محصول ناکافی باشد تعریف کرده اند. مجموع سطح زیرکشت گندم در استان کردستان در سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۵۰۰۰۰۰ هکتار و میزان تولید آن نیز در این سال ۷۰۲۰۰۰ تن بوده است که با این میزان تولید، محصول استان توانست رتبه پنجم کشوری را به دست آورد. در این تحقیق نقش انکار ناپذیر شرایط خشکسالی – ترسالی در میزان عملکرد گندم دیم با استفاده از شاخص تفاضل درصدی از میانگین بارش و داده های بارش سالانه طی دوره آمری ۶۳-۶۲ تا ۸۲-۸۱ در شهرستان سنندج بررسی شده است. اهمیت بارندگی در کشاورزی و وابستگی میزان تولید محصولات کشاورزی استان به نزولات جوی به ویژه محصولات دیم، ارایه اطلاعات صحیح در زمینه بارندگی طی چندسال گذشته مفید به نظر می رسد، زیرا با اطلاع از چگونگی تولید گندم، بدون مقایسه نزولات جوی به عنوان یکی از عناصر مهم در تولید محصولات دیم نمی توان علل کاهش یا افزایش محصولات را توجیه نمود. مقایسه توزیع و مقدار بارش های سالانه برمیزان عملکرد گندم دیم در خشکسالی های متوالی حاکی از آن استکه توزیع نامناسب و کاهش بارش در طول سالهای مختلف موجب کاهش شدید عملکرد گندم دیم شده است مقدار تولید گندم دیم با شرایط خشکسالی – ترسالی در سطح شهرستان سنندج رابطه بسیار قوی و معنی داری را در سطح آلفای ۰۱/۰ با میزان ضریب تبیین ۱۰۰ درصد را نشان می دهد.