سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین همایش ملی زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

مهدی رحمانیان – دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتح
حسین صدقی – عضو هیأت علمی گروه مهندسی منابع آب دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتح
محمد نخعی – عضو هیأت علمی گروه زمین شناسی دانشگاه تربیت معلم

چکیده:

منطقه میداوود در شمال شرقی استان خوزستان، از توابع شهرستان رامهرمز بین طولهای جغرافیای۴۹° ’۵۰ تا ’۱۰ ۵۰ درجه شرقی و عرضهای جغرافیایی ۳۱° ۱۰´تا ۳۱° ۲۵´ شمالی قرار گرفته است. این منطقه از دو واحد آب چینهای تشکیل شده است: الف) واحد کارستی مشتمل بر سازندهای آسماری و گچساران و ب) واحد آبرفتی یا دشت میداوود- دالون. آب زیر زمینی در واحد (ب) توسط ریزش- های جوی و نفوذ جانبی از آبهای موجود در درز و شکافهای سازندهای مجاور تغذیه میشود و عمده جهت حرکت آب زیر زمینی در آن از شرق به غرب آبخوان است. به منظور ارزیابی کیفیت آب زیر زمینی در این منطقه، بر طبق روشهای استانداردEPA2001 از منابع آب منطقه نمونه برداری مکانی به عمل آمد. نتایج آنالیز تیترسنجی و نور سنجی شعلهای عناصر اصلی موجود در این آبها نشان میدهند که به دلیل انحلال سازند گچساران، رخساره غالب در منطقه مورد مطالعه رخساره کلسیم- سولفاته است. همچنین نتایج آنالیزICP-OES نمونههای آب زیر زمینی نشان میدهند که غلظت آرسنیک در تقریبا ۸۱ درصد چاههای عمیق منطقه بالاتر از مقدار مجاز سازمان بهداشت جهانیppb)10 است و غلظت عناصر آهن، منگنز، نیکل و وانادیوم نیز در این چاهها بالاست. نتایج آنالیزXRF سازندهای زمین شناسی اطراف و رسوبات آبخوان پیشنهاد میکنند که میتوان منشا اولیه آرسنیک را به سازندهای آسماری و گچساران نسبت داد. به نظرمیرسد فرایند کلیدی در آزاد سازی آرسنیک در چاههای عمیق آبخوان آبرفتی میداوود- دالون، تجزیه زیستی مواد آلی مرتبط با هیدروکربنهای نفتی باشد. این مواد آلی در رسوبات آبخوان وجود دارند و از سنگ کف آن (یعنی سازند گچساران) منشا میگیرند. فرایند مزبور باعث انحلال احیایی اکسی- هیدروکسیدهای آرسنیک دار آهن و منگنز شده و در پی آن آهن و نیکل موجود در مواد آلی نیز وارد آب زیر زمینی میشوند. بر اساس شرایط اکسیداسیون- احیایی، آبخوان آبرفتی میداوود- دالون را میتوان به چهار ناحیه تقسیم کرد الف) ناحیه کمی احیایی ب) ناحیه احیایی متوسط ج) ناحیه احیایی و د) ناحیه خیلی احیایی. در آبخوان مزبور چاههای آلوده به آرسنیک در ناحیه احیایی و خیلی احیایی قرار دارند