سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: همایش ملی علوم آب، خاک، گیاه و مکانیزاسیون کشاورزی

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

حجت اله اروانه – دانشجوی مهندسی آبیاری و زهکشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر مقطع کار
حجت سلیمانی فر – دانشجوی مهندسی آبیاری و زهکشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر مقطع کار
فاروق عچرش – دانشجوی مهندسی آبیاری و زهکشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر مقطع کار

چکیده:

شبکه آبیاری دز به عنوان یکی از طرح های چند منظوره چهارده گانه عمران خوزستا ن واقع در شمال این استان در شهرستان دزفول می باشد که بصورت یک برنامه دراز مدت برای آبادانی اراضی و استفاده از منابع طبیعی آب و خاک منطقه در نظر گرفته شده است آب مورد نیاز این طرح ا ز رودخانه دز تأ مین گر دیده و جهت کنترل، مهار و تنظیم جریان آب آن اقدام به ساخت سدهای مخزنی، تنظیمی و انحرافی بر روی این رودخانه شده است . در سال ۱۳۳۷ همزمان با ساختمان سد دز مطالعه و طراحی قسمتی از شبکه در سطحی معادل ۲۲۰۰۰ هکتار به صورت آزمایشی توسط مهندسین مشاور عمران شروع و مجموع طرح طی دوازده قرارداد ساختمانی و تأ سیساتی از سال ۱۳۴۶ به ترتیب به مرحله اجرا در آمد و در آذر ماه ۱۳۵۶ به بهره برداری رسید. مهندسین مشاور این طرح ، نیاز آبی گیاهان را با روش بلانی- کریدل تعیین و بازدهی کل آبیاری را ۵۴ درصد منظور و ظرفیت کانا ل های آبیاری درجه یک را براساس حداکثر نیاز آبی در دوره آبیاری و در نظر گرفتن ۸۵ درصد تراکم کشت ، برای مساحت های بالاتر از ۸۰۰ هکتار معادل ۲ لیتر در ثانیه در هکتار طراحی نموده است] ۴]. در این مقاله به منظو ر بررسی راندمان کل در سالهای ۱۳۷۵ تا سال ۱۳۸۰ پس از جمع آوری اطلاعا ت و میزان آب تأ مین شده در شبکه جهت مصارف کشاورزی برآورد و سپس نسبت نیاز آ بیاری به آب تحویلی برآورد شده است . با در نظر گرفتن راندمان انتقال آب و راندمان کاربرد در کانا ل های شبکه دز و بدست آوردن راندمان توزیع، راندمان کل آبیاری در اراضی غیریکپارچه و اراضی کشت و صنعت ها بطورجداگانه محاسبه شده است راندمان کل آبیاری شبکه مدرن دز در سالهای زراعی ۱۳۸۰-۱۳۷۵ حدود ۲۶/۹۲ درصد برآورد و علل کاهش راندمان وپیامدهای آن مورد بررسی قرار گرفته و همچنین پیشنهادهایی برای بهبود و بالا بردن راندمان آبیاری ارائه شده است.