سال انتشار: ۱۳۹۴

محل انتشار: کنفرانس بین المللی انسان، معماری، عمران و شهر

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

جواد خدایی – مدیر عامل شرکت مهندسان مشاور آبار
مریم خزاعی – مدیر دفتر پژوهش و نو آوری ، شرکت مهندسان مشاور آبار

چکیده:

یکی از آشکارترین وجوه هویتی جامعه و شهر اسلامی مسجد است که هم از جنبه هویت ظاهری و هم از بعد هویت معنوی ، ایفای نقشی بنیادین را عهده دار است همانطور که در غرب و در «واحدهای همسایگی پری» ، مدرسه مرکز و عامل تعیین کننده ابعاد یک بخش مسکونی به شمار می آید ، در یک شهر اسلامی باید به مسجد به عنوان عامل تعیین کننده و مرکز فرهنگی و مذهبی در بخش مسکونی اشاره کرد ،و دیگر امکانات رفاهی همچون آموزشی،بهداشتی، خدماتی و تجاری می توانند در کنار هسته اصلی محلات برای رفاه ساکنین محله برنامه ریزی و طراحی شوند. . سیر بررسی مطالعات معماری سنتی صورت گرفته بیانگراین است که مساجد در توسعه کالبدی و ساختاری محلات شهری اغلب به عنوان مراکز عمومی، فرهنگی و مذهبی به شکل یک مجتمع برخوردار از کلیه امکانات فرهنگی طراحی شده و به عنوان اصلی ترین عامل هویت بخش به محلات شهری ایفای نقش می کردند.در روند مدرنیته شدن مشهد، مساجد به عنوان یک عنصر هویت ساز در درجه دوم اهمیت قرار گرفته اند و با توجه مطالعات انجام شده ، مساجد و ویژگیهای آن به لحاظ اصول شهرسازی هم از نظر تعداد و هم از نظر شکل توزیع، در شرایط مناسبی نمی یاشد. ویژگی تقسیمات کالبدی و مفاهیمی همچون محله و واحد همسایگی یا مرز محله تنها شکلی ظاهری پیدا کرده و در عمل قابل تعریف نیست. . این تحقیق سعی بر آن دارد تا با بررسی شاخص مطلوبیت به عنوان یکی از کلیدی ترین شاخص های مکان گزینی ، میزان دستیابی مساجد محله ای به ساختار هویتی مناسب برای سکونت را بررسی نماید. به این منظور معیار مکان گزینی مطلوبیت با رویکرد هویت بخشی مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش تحقیق نیز توصیفی –تحلیلی است که اطلاعات مورد نیاز از دو شیوه کتابخانه ای و میدانی (پیمایش) جمع آوری می شود . نتایج تحقیق میزان اثر بخشی معیار های هویت بخشی به محلات را در مکان گزینی مساجد محله ای نشان میدهد.